Chăm cháu 12 năm, tặng 100 triệu ngày nó đỗ đại học nhưng những lời cháu nói trong bữa tiệc khiến tôi xấu hổ
Khi cháu nói, căn phòng đang rộn ràng bỗng im bặt. Tôi nghe rõ cả tiếng thìa chạm vào bát.
Theo Đời Sống và Gia Đình có bài " Chăm cháu 12 năm, tặng 100 triệu ngày nó đỗ đại học nhưng những lời cháu nói trong bữa tiệc khiến tôi xấu hổ" với nội dung như sau :
Năm nay tôi đã ngoài 60 tuổi. Nhìn lại chặng đường đã đi qua, có lẽ khoảng thời gian đáng nhớ nhất chính là những ngày tháng tôi sống cùng và chăm sóc thằng cháu nội, đứa cháu trai duy nhất của gia đình.
Bố mẹ nó làm ăn trong Nam, công việc bấp bênh, quanh năm ít khi về quê. Từ khi nó lên 6 tuổi, chuẩn bị vào lớp một, chúng gửi con về quê nhờ tôi đưa đón, cơm nước, kèm cặp học hành vì công việc của chúng rất bận rộn. Ban đầu tôi chỉ nghĩ đơn giản là giúp con cái vài năm cho ổn định, nào ngờ quãng thời gian ấy kéo dài tròn 12 năm.
12 năm, nghe không dài, nhưng là cả tuổi già của tôi. Mùa đông, sáng nào tôi cũng dậy từ 5 giờ, nấu bữa sáng, pha bình sữa ấm cho cháu. Có hôm trời rét cắt da, tôi vẫn chở nó đến trường, tay run vì lạnh nhưng lòng chỉ lo nó muộn học. Mùa hè, nó học thêm đến 9-10 giờ tối, tôi ngồi đợi trước cổng trung tâm, muỗi đốt đỏ cả chân mà không dám về trước. Tôi sợ nó bước ra không thấy bà sẽ tủi thân.
Thằng bé kén ăn lắm, không ăn rau, không thích cá, tôi phải băm rau thật nhỏ trộn vào chả, nấu canh xương cho ngọt để nó dễ nuốt. Có hôm nó gắt lên:
- Bà nấu gì mà ngày nào cũng mấy món này thế?
Tôi chỉ cười xòa, bảo:
- Ừ, mai bà đổi món cho cháu.
Học hành của nó cũng chẳng phải quá xuất sắc. Tôi học không cao, nhưng vẫn cố gắng mở điện thoại xem người ta giảng bài rồi tối đến ngồi kèm. Có lần nó bực bội nói:
- Bà giảng sai rồi, cô con dạy khác cơ.
Tôi ngượng lắm, nhưng vẫn nhẹ nhàng:
- Ừ, chắc bà già rồi nên chậm hiểu. Để bà xem lại.
12 năm ấy, tôi chưa từng mua cho mình một bộ quần áo mới tử tế. Đi chợ, tôi lựa rau giảm giá, cân nhắc từng nghìn đồng. Nhưng sách tham khảo, giày thể thao, hay chiếc điện thoại phục vụ học online cho cháu, tôi chưa bao giờ tiếc.
12 năm ấy, tôi chưa từng mua cho mình một bộ quần áo mới tử tế. (Ảnh minh họa)
Con trai và con dâu mỗi tháng gửi tiền về. Tôi dành dụm từng đồng, cộng thêm tiền lương hưu của mình. Khi cháu thi đỗ đại học trên Hà Nội, tôi mừng đến rơi nước mắt. Tôi nghĩ bao nhiêu vất vả cũng đáng.
Tôi quyết định rút 100 triệu, số tiền tôi chắt chiu suốt nhiều năm, làm quà cho cháu lên đại học. Tôi không nói trước với ai, chỉ lặng lẽ chuẩn bị, mong ngày cả nhà tụ họp sẽ trao cho cháu như một món quà mừng.
Bữa tiệc hôm ấy rất đông đủ. Họ hàng chúc mừng, ai cũng khen cháu học giỏi, có tương lai. Có người quay sang tôi nói:
- Chị vất vả 12 năm cũng đáng rồi, cháu ngoan thế này cơ mà.
Tôi nghe mà lòng nở hoa. Đến lúc nâng ly chúc mừng, tôi lấy phong bì dày cộp đưa cho cháu, giọng run run:
- Đây là chút tấm lòng của bà. 100 triệu, con cầm lên Hà Nội mà lo ăn học cho đàng hoàng.
Tôi chờ một cái ôm, hoặc chí ít là một lời cảm ơn. Nhưng cháu mở phong bì, lướt nhìn rồi buột miệng:
- Có 100 triệu thôi hả bà? Bố mẹ con bảo giờ học đại học tốn kém lắm. 12 năm nay bà giữ tiền sinh hoạt của con chắc cũng phải dư nhiều hơn chứ?
Căn phòng đang rộn ràng bỗng im bặt. Tôi nghe rõ cả tiếng thìa chạm vào bát. Tai tôi ù đi, mặt nóng ran. Tôi không biết phải phản ứng thế nào. Cháu còn nói thêm, giọng thản nhiên:
- Với lại, con đỗ đại học là nhờ con tự học. Bà có giúp được gì nhiều đâu.
Con trai tôi quát khẽ:
- Im ngay, nói gì thế!
Con dâu kéo tay nó, mặt tái mét. Nhưng cháu vẫn ngơ ngác, dường như không hiểu vì sao mọi người lại khó xử.
Tôi đứng lặng. Lúc ấy tôi không thấy giận, chỉ thấy xấu hổ. Xấu hổ với họ hàng, và xấu hổ với chính mình. Tôi chậm rãi rút lại phong bì, nói nhỏ:
- Thôi, bà giữ lại vậy.
Rồi tôi xin phép ra ngoài. Trong nhà vệ sinh, tôi bật khóc. Không phải vì tiếc tiền, mà vì nhận ra suốt 12 năm qua, tôi đã làm thiếu một điều quan trọng nhất. Tôi cho cháu ăn ngon, mặc đẹp. Tôi lo điểm số, lo trường lớp, nhưng tôi quên dạy cháu cách biết ơn.
Tôi quen che chắn mọi khó khăn để cháu không phải lo nghĩ. Quen đáp ứng mọi yêu cầu để cháu không thiếu thốn. Tôi cứ nghĩ thương là phải cho thật nhiều. Hóa ra, cho quá nhiều mà không dạy con hiểu giá trị của sự hy sinh, thì chính mình đang làm hại nó.
Những lời cháu nói khiến tôi xấu hổ. (Ảnh minh họa)
Vài hôm sau, cháu đến phòng tôi, cúi đầu:
- Bà ơi, hôm đó con nói linh tinh. Con xin lỗi.
Tôi nhìn đứa cháu mình từng bế ẵm, lòng dịu lại. Tôi bảo:
- Bà không cần con trả ơn. Nhưng con phải nhớ, trên đời này không có điều gì là tự nhiên mà có. Bố mẹ con vất vả, bà cũng vậy. Người ta thương mình, mình phải biết trân trọng.
Cháu im lặng, mắt đỏ hoe. Cuối cùng, tôi vẫn đưa cháu 100 triệu, nhưng tôi nói rõ đó không chỉ là tiền, mà là sự tin tưởng. Tôi bảo nếu một ngày cháu quên mất bài học hôm nay, thì số tiền ấy cũng chẳng còn ý nghĩa gì.
Giờ đây, mỗi tuần cháu đều gọi điện hỏi thăm: “Bà khỏe không? Ở nhà nhớ giữ gìn sức khỏe nhé”. Những lời giản dị ấy khiến tôi ấm lòng hơn bất cứ phong bì nào.
Qua chuyện của mình, tôi hiểu rằng yêu thương không đồng nghĩa với nuông chiều. Vật chất có thể giúp con cái vững bước ban đầu, nhưng chỉ có lòng biết ơn và sự thấu hiểu mới giúp chúng đi đường dài.
Bữa tiệc ngày ấy khiến tôi xấu hổ đến muốn trốn tránh, nhưng cũng nhờ đó mà tôi nhận ra sai lầm của mình kịp lúc. Làm bà, làm mẹ, không chỉ là cho đi, mà còn là dạy con cách làm người. Và có lẽ, đó mới là món quà lớn nhất tôi có thể để lại cho cháu mình.
Theo Đời Sống và Gia Đình có bài "Bác bán bò cho tôi đi học, nay tôi lương 120 triệu/tháng, bác đến vay tiền tôi liền báo công an" với nội dung như sau :
Có những câu nói khi thốt ra nghe lạnh lùng đến tàn nhẫn, nhưng phía sau đó lại là cả một biển thương yêu không ai nhìn thấy.
Tôi sinh ra ở một vùng quê nghèo miền Trung, nhà đông anh em, ruộng ít, bão lũ thì nhiều. Người đã thay bố mẹ tôi gánh vác phần lớn chi phí cho tôi ăn học không phải ai khác mà là bác ruột, tức anh trai của bố.
Năm tôi thi đại học, nhà túng đến mức không đủ tiền đóng học phí đợt đầu. Hôm ấy, tôi còn nhớ như in hình ảnh bác dắt con bò duy nhất trong chuồng đi bán. Con bò đó là tài sản lớn nhất của gia đình bác, là “cần câu cơm” của cả nhà.
Tôi khóc, còn bác chỉ nói một câu:
- Bò bán rồi nuôi lại được, chứ cái chữ mà mất thì cả đời không kiếm lại được đâu con.
Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng sau này.
Tôi lên thành phố học, rồi ở lại làm việc. May mắn mỉm cười, tôi có công việc ổn định, thu nhập khá, khoảng 120 triệu/tháng. Mỗi tháng tôi đều gửi tiền về quê, phần cho bố mẹ, phần biếu bác. Tôi nghĩ đơn giản lắm, rằng mình có ngày hôm nay là nhờ bác thì phải báo đáp.
Nhưng cuộc đời không đơn giản như tôi tưởng.
May mắn mỉm cười, tôi có công việc ổn định, thu nhập khá, khoảng 120 triệu/tháng. (Ảnh minh họa)
Anh họ tôi, tức con trai bác, dính vào cờ bạc. Ban đầu là mấy ván bài nhỏ, sau thành cá độ bóng đá, rồi vay nặng lãi. Tiền tôi gửi về, phần lớn rơi vào tay anh ấy. Bác biết, nhưng không cản được. Làm bố mẹ, có mấy ai nỡ bỏ con? Cứ thế, tôi gửi bao nhiêu, cái hố nợ càng sâu bấy nhiêu.
Một ngày, bác lặn lội lên thành phố tìm tôi. Bác ngồi trước mặt tôi, đôi dép nhựa cũ sờn, áo sơ mi bạc màu. Tôi biết bác ngại lắm. Bác mở lời, giọng run run:
- Bác mượn con ít tiền, thằng Tuấn nó nói cần vốn làm ăn.
Tôi nhìn vào mắt bác, thấy rõ sự bất an.
Tôi đã biết sự thật từ trước. Tôi biết anh họ đang bị chủ nợ dí, biết họ sẵn sàng làm mọi thứ để moi tiền. Tôi cũng biết, nếu tôi tiếp tục đưa tiền, mọi chuyện sẽ chẳng bao giờ dừng lại.
Và tôi đã nói 8 từ mà đến giờ nhắc lại tim vẫn đau:
- Con không thể cho mượn thêm được nữa.
Căn phòng im lặng đến ngột ngạt. Bác cúi đầu. Tôi nghe rõ tiếng thở dài của bác. Người ngoài nhìn vào có thể nghĩ tôi vô ơn. Một đứa cháu thành đạt, mà từ chối bác ruột từng bán bò cho mình đi học, nhưng không ai biết tôi đã chuẩn bị cho quyết định ấy bao lâu.
Tối hôm đó, tôi âm thầm đến căn phòng trọ nhỏ mà bác đang ở tạm. Tôi phát hiện bác bị bệnh nặng tới hôn mê bất tỉnh, nhưng giấu tất cả. Bác không vay tiền để chữa bệnh, mà muốn trả nợ thay con trước khi quá muộn. Trong cuốn sổ nhỏ bác ghi chép, từng dòng tiền tôi gửi đều được bác cẩn thận viết lại. Tôi đọc mà cổ họng nghẹn lại.
Hóa ra, bác cũng biết đó là hố không đáy.
Hôm đấy bác đã đến tìm tôi hỏi vay tiền. (Ảnh minh họa)
Tôi vội đưa bác vào bệnh viện cấp cứu, phẫu thuật gấp rồi âm thầm thu thập bằng chứng, liên hệ luật sư, nhờ công an can thiệp khi mọi chuyện vượt quá tầm kiểm soát. Đến lúc anh họ và nhóm cho vay bị bắt, nhiều người trong họ hàng trách tôi tuyệt tình. Có người còn nói thẳng:
- Dù sao nó cũng là anh em máu mủ.
Tôi chỉ trả lời:
- Nếu không dừng lại, bác tôi sẽ mất mạng.
Sau ca phẫu thuật dài, bác tỉnh lại. Điều đầu tiên bác hỏi không phải sức khỏe mình, mà là con trai:
- Nó… nó có sao không con?
Tôi nghẹn lời, rồi nói thật rằng anh họ sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Bác im lặng rất lâu. Rồi bác nhìn tôi, nước mắt chảy xuống hai bên má nhăn nheo. Bác không trách, cũng không oán, chỉ khẽ nói:
- Con làm vậy… là để cứu bác, phải không?
Tôi gật đầu. Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy bác khóc như một đứa trẻ.
Nửa năm sau, khi sức khỏe bác ổn định, tôi đón bác lên sống ở một căn nhà nhỏ ngoại ô. Không phải biệt thự sang trọng, chỉ là ngôi nhà có mảnh vườn, có khoảng sân trồng rau, nuôi gà, bởi tôi biết bác quen với mùi đất hơn mùi điều hòa.
Ngày đưa bác về, tôi dắt bác ra sau vườn. Ở đó có một con bê vàng buộc dưới gốc xoài. Tôi đã tìm mua đúng giống bò quê mình ngày trước, trên cổ nó treo chiếc chuông đồng cũ kỹ mà năm xưa tôi giữ lại.
Bác đứng lặng rất lâu, rồi đưa tay vuốt lưng con bê, mắt đỏ hoe nói:
- Tưởng đâu mất hết rồi, ai ngờ vẫn còn.
Tôi đáp khẽ:
- Còn bác là còn tất cả.
Bây giờ nghĩ lại, tôi hiểu rằng yêu thương không phải lúc nào cũng mềm mỏng, có những lúc phải cắt đi phần hoại tử thì cơ thể mới sống được. Nếu tôi cứ đưa tiền vì thương, có lẽ bác vẫn đang bị ràng buộc trong vòng xoáy nợ nần, còn anh họ thì càng lún sâu hơn.
Ở đời, có những lời từ chối không phải là quay lưng, có khi đó là cách duy nhất để giữ lại những gì quan trọng nhất.
Tôi chưa bao giờ quên con bò năm ấy. Nó không chỉ là tiền học, mà là niềm tin của một người nông dân dành cho đứa cháu. Và tôi tin, điều bác cần nhất không phải là 50 triệu hay 500 triệu, mà là một lối thoát. Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ nói câu nói hôm ấy. Nhưng lần này, tôi sẽ nói thêm một câu nữa: “Con từ chối để bác được sống”.
