Người đàn ông mắc cùng lúc 2 loại ung thư, cơ thể chưa đầy chất độc vì 1 vật dụng rất quen thuộc trong bếp
Một người đàn ông 50 tuổi trong lần khám sức khỏe định kỳ bất ngờ được chẩn đoán đồng thời mắc ung thư thận và ung thư niệu quản. Nguyên nhân gây bệnh khiến nhiều người phải "rùng mình".
Trang tin điện tử Thanh Niên Việt mới đây đã đăng tải bài viết có tiêu đề "Người đàn ông 50 tuổi mắc cùng lúc 2 loại ung thư, cơ thể chứa đầy "chất độc vĩnh cửu": Thủ phạm có thể đến từ vật dụng quen thuộc trong bếp", nội dung cụ thể như sau:
Trường hợp này được bác sĩ Lưu Bác Nhân, chuyên gia y học chức năng tại Đài Loan, Trung Quốc chia sẻ. Theo đó, khi tiến hành xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện nồng độ PFAS trong máu của nam bệnh nhân cao vượt mức an toàn. Đây là nhóm hóa chất được mệnh danh là “chất độc vĩnh cửu” vì rất khó phân hủy và có thể tồn tại trong cơ thể nhiều năm.
PFAS là nhóm hợp chất perfluoroalkyl và polyfluoroalkyl, bao gồm hơn 9.000 chất khác nhau như PFOA (axit perfluorooctanoic), PFOS (perfluorooctane sulfonate), PFNA hay PFHxS. Nhờ đặc tính chống nước, chống dầu và chịu nhiệt tốt, PFAS từng được sử dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm tiêu dùng như lớp phủ chống dính của chảo Teflon, vải chống thấm kiểu Gore-Tex, bao bì thức ăn nhanh, lớp chống bám bẩn trên thảm và nội thất, thậm chí trong một số mỹ phẩm, chất tẩy rửa và bọt chữa cháy.
Điều đáng lo ngại là PFAS rất bền vững về mặt hóa học. Khi xâm nhập vào cơ thể qua thực phẩm, nước uống, không khí hoặc tiếp xúc da, chúng khó bị đào thải và có xu hướng tích lũy tại gan, thận, tuyến giáp. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận mối liên hệ giữa phơi nhiễm PFAS kéo dài với nguy cơ ung thư thận và ung thư tinh hoàn, rối loạn chức năng tuyến giáp, tổn thương gan và gan nhiễm mỡ, tăng cholesterol máu, suy giảm đáp ứng miễn dịch sau tiêm vaccine, tăng huyết áp thai kỳ và bất thường phát triển ở thai nhi.
PFAS còn bị xếp vào nhóm chất gây rối loạn nội tiết, có thể can thiệp vào hoạt động hormone trong cơ thể. Do cấu trúc đặc biệt, một đầu ưa nước và một đầu kỵ nước, kỵ dầu, PFAS dễ phát tán trong môi trường nước, đất và chuỗi thực phẩm, từ đó đi vào cơ thể người. Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy PFOA có thể gây tổn thương gan, ảnh hưởng chức năng sinh sản và làm tăng nguy cơ ung thư. Khi các sản phẩm chứa PTFE, tức polytetrafluoroethylene, lớp chống dính phổ biến trong chảo, bị đun ở nhiệt độ rất cao, chúng có thể phân hủy và giải phóng PFOA ra môi trường.
Dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tiếp xúc, chuyên gia khuyến nghị người dân:
- Thay đổi chất liệu dụng cụ nấu ăn: Tránh sử dụng chảo chống dính có lớp phủ Teflon. Nên chuyển sang sử dụng dụng cụ nấu ăn bằng thép không gỉ, gốm sứ hoặc gang để giảm nguy cơ tiếp xúc với nguồn gây bệnh.
- Giảm ăn ngoài và thực phẩm đóng gói: PFAS thường còn sót lại trên túi giấy chống dầu mỡ và hộp đựng thức ăn nhanh. Việc thường xuyên sử dụng dụng cụ ăn uống mang đi có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc.
- Lựa chọn sản phẩm tiêu dùng cẩn thận: Khi mua quần áo chống thấm nước, mỹ phẩm hoặc chất tẩy rửa, hãy chú ý xem sản phẩm có nhãn "không chứa PFAS" hay không và ưu tiên các lựa chọn thay thế an toàn.
- Tăng cường lượng chất xơ trong chế độ ăn: Thực phẩm giàu chất xơ giúp thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột và tăng cường cơ chế giải độc tự nhiên của cơ thể.
- Bổ sung men vi sinh và thực phẩm lên men: Tiêu thụ vừa phải các thực phẩm lên men như phô mai và kim chi có thể giúp duy trì sự cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột và cải thiện chức năng trao đổi chất tổng thể.
- Uống nhiều nước và duy trì thói quen đi tiêu đều đặn: Uống đủ nước và có thói quen đi tiêu tốt có thể giúp cơ thể dần dần loại bỏ các chất độc hại đã hấp thụ.
PFAS đã tồn tại từ những năm 1940 và được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp lẫn đời sống. Tuy nhiên, tác động lâu dài với sức khỏe con người mới chỉ được nghiên cứu trên một số chất phổ biến. Trường hợp người đàn ông phát hiện cùng lúc hai loại ung thư là lời cảnh báo rằng những hóa chất “vô hình” trong sinh hoạt hằng ngày có thể tích tụ âm thầm, và việc lựa chọn sản phẩm an toàn hơn là điều không nên xem nhẹ.
Báo Gia đình và Xã hội cũng đăng tải bài viết có nội dung tương tự với tiêu đề: "Người đàn ông bất ngờ phát hiện mắc 2 loại ung thư thừa nhận thường xuyên có thói quen nhiều người Việt mắc phải":
Thói quen hàng ngày tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư
Vừa qua, bác sĩ phòng chống độc Lưu Bác Nhân (Đài Loan, Trung Quốc) đã chia sẻ trường hợp một người đàn ông cùng lúc mắc 2 loại ung thư, đó là ung thư thận và ung thư bàng quang mà không rõ nguyên nhân.
Khi tiến hành xét nghiệm, các bác sĩ phát hiện chỉ số PFOS vượt quá mức cho phép. Trong khi chỉ số của người bình thường là 3,5 - 25,7, nhưng chỉ số của bệnh nhân này cao tới 35,97. Cùng với đó, một số chỉ số về thận khác của bệnh nhân đều ở mức cao hơn bình thường.
Ảnh minh họa
Sau khi thăm hỏi, bác sĩ Lưu Bác Nhân được biết, vì tiết kiệm, người này thường sử dụng nồi chảo chống dính đã bị bong tróc trong thời gian dài. Điều này tưởng vô hại nhưng thực chất ảnh hưởng khá nghiêm trọng tới sức khoẻ.
Bác sĩ cho biết, những chiếc nồi, chảo chống dính khi đã bị hư hại lớp chống dính sẽ rất dễ sản sinh ra các chất độc hại như Teflon. Khi xâm nhập vào cơ thể sẽ không dễ đào thải. Lâu dài sẽ dẫn đến các căn bệnh nguy hiểm.
Cùng với đó, nhiều người vẫn thường có thói quen rửa chảo nóng bằng nước lạnh vì cách đó có thể khiến giúp dễ dàng rửa trôi các vết bẩn. Tuy nhiên, sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn sẽ khiến lớp chống dính phủ trên bề mặt chảo bị ảnh hưởng, dễ hư hỏng và tăng nguy cơ nhiễm độc vào thực phẩm.
Việc vệ sinh lâu ngày bằng cách này có thể gây móp, nứt hoặc bong tróc màng sơn phủ trong nồi, chảo có lớp chống dính. Khi kim loại dưới lớp chống dính bị lộ ra ngoài và tiếp xúc với không khí dẫn đến oxy hóa sẽ tạo thành chất axit perfluorooctanoic (PFOA).
Chất này có thể tồn tại trong cơ thể con người tới 3 năm, không chỉ ảnh hưởng tới tuyến giáp mà còn dẫn đến mãn kinh sớm ở phụ nữ, tăng lượng cholesterol xấu trong cơ thể, thậm chí ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch. Ủy ban Cố vấn Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ cũng đã phân loại PFOA là chất có thể gây ung thư.
Cảnh giác dấu hiệu cảnh báo ung thư thận
Ung thư thận có tỉ lệ mắc mới thay đổi tùy từng khu vực, ở Mĩ tỉ lệ mắc khoảng 10,9%, Nhật Bản là 5,4% và Việt Nam khoảng 1,2%.
Ảnh minh họa
Nguyên nhân của ung thư thận chưa thực sự rõ ràng. Một số yếu tố nguy cơ gây bệnh đã được chỉ ra bao gồm: hút thuốc lá, phơi nhiễm với amiante , tiếp xúc với hóa chất, thận đa nang,..
Ung thư tế bào thận có bệnh cảnh lâm sàng rất phong phú và đa dạng. Bệnh có thể diễn biến tiềm tàng và khi có các triệu chứng điển hình thì thường đã ở giai đoạn muộn. Các triệu chứng cơ năng thường gặp của ung thư thận bao gồm:
Đái ra máu: Là triệu chứng hay gặp chiếm 80% trường hợp. Đái máu toàn bãi, đại thể, có thể tự hết rồi tái phát, không sốt.
Đau tức thắt lưng: thường người bệnh có cảm giác đau tức âm ỉ thắt lưng do u làm căng bao thận.
Khối thắt lưng: Thường khám thấy dấu hiệu chạm thắt lưng khi khối u thận to.
Ngoài ra người bệnh có thể có biểu hiện của các hội chứng cận ung thư như sốt kéo dài, gầy sút, đa hồng cầu, tắng huyết áp, tăng canxi máu,….
Cảnh giác dấu hiệu ung thư bàng quang
Ung thư bàng quang là các khối ác tính nằm trong bàng quang. Ung thư bàng quang bắt đầu khi các tế bào trong bàng quang xuất hiện những thay đổi (đột biến) trong DNA. Các tế bào này nhân lên nhanh chóng và tiếp tục tồn tại trong khi các tế bào bình thường chết đi. Các tế bào bất thường tạo thành một khối u có thể xâm lấn và phá hủy các mô xung quanh. Theo thời gian, các tế bào này có thể di căn sang các bộ phận khác của cơ thể.
Ảnh minh họa
Ung thư bàng quang rất khó nhận biết vì những dấu hiệu đầu tiên thường dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường. Tuy nhiên, bạn cũng nên lắng nghe một số biểu hiện của cơ thể và thăm khám chuyên sâu khi có những dấu hiệu dưới đây:
- Tiểu ra máu, có thể từng đợt hoặc đại thể suốt bãi
- Tiểu đau, tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu khó, tiểu không tự chủ
- Nước tiểu có màu lạ, đặc trưng là sẫm màu
- Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân
Ở giai đoạn muộn, khi ung thư di căn xâm lấn các vùng lân cận, bệnh nhân có thể gây đau bên hông lưng, đau vùng xương mu, đau hạ vị, đau xương, đau đầu.
Người bệnh nên đến các trung tâm y tế để khám, tầm soát nếu phát hiện các triệu chứng kể trên. Từ đó bác sĩ đưa ra cách điều trị ung thư bàng quang phù hợp, tránh để lại biến chứng và kéo dài sự sống cho người bệnh.
