Người đàn ông 40 tuổi uống 2 viên dầu cá mỗi ngày để bồi bổ, 1 năm sau bác sĩ nhìn vào xét nghiệm máu mà bất ngờ
Người đàn ông này đã uống dầu cá đắt tiền với mục đích giảm mỡ máu và bồi bổ miễn dịch, nhưng kết quả xét nghiệm lại cho thấy mỡ máu xấu tăng lên vì chính loại dầu này.
Theo báo Phụ nữ mới, bước sang tuổi 40, anh Vương Quang (Trung Quốc) lo ngại các bệnh lý chuyển hóa như mỡ máu cao hay đột quỵ do đặc thù công việc văn phòng, ăn uống thất thường và ít vận động. Thay vì điều chỉnh lối sống, anh lựa chọn dùng thực phẩm bổ sung dầu cá với kỳ vọng “làm sạch mạch máu” nhờ omega-3 liều cao, duy trì 2 viên mỗi ngày suốt một năm.
Kết quả kiểm tra sức khỏe gần đây khiến bác sĩ bất ngờ khi anh khẳng định: “Một năm qua tôi sống lành mạnh lắm thưa bác sĩ”. Thực tế, cân nặng của anh tăng thêm 2,3 kg, trong khi chỉ số mỡ máu xấu (triglyceride) tiến sát ngưỡng nguy cơ.
Ảnh minh họa
Vì sao dùng dầu cá không đạt hiệu quả như kỳ vọng?
Bác sĩ điều trị cho biết, dầu cá có lợi nếu dùng đúng cách, nhưng trường hợp này cho thấy việc sử dụng sai có thể phản tác dụng. Sai lầm lớn nhất là xem dầu cá như “lá chắn” cho lối sống thiếu lành mạnh. Trong khi vẫn ăn nhiều chất béo, ăn đêm và ít vận động, anh lại kỳ vọng vài viên nang có thể bù đắp tất cả.
Trên thực tế, phần lớn sản phẩm dầu cá dạng thực phẩm bổ sung chỉ chứa khoảng 300–600 mg EPA và DHA mỗi viên, thấp hơn đáng kể so với liều điều trị trong thuốc kê đơn. Nhiều người lầm tưởng tăng số viên uống sẽ tăng hiệu quả, nhưng quên rằng dầu cá về bản chất vẫn là chất béo, cung cấp khoảng 9 kilocalories mỗi gram.
Trường hợp của anh Vương cho thấy nghịch lý: “nhiều” về calo nhưng “ít” về hoạt chất cần thiết để cải thiện mỡ máu. Việc bổ sung chất béo không kiểm soát này góp phần làm tăng cân và khiến chỉ số triglyceride xấu đi, kéo theo nhiều rủi ro sức khỏe nếu kéo dài.
Ảnh minh họa
Sử dụng dầu cá thế nào để có lợi?
Bác sĩ khuyến nghị một số nguyên tắc khi dùng dầu cá:
1) Xác định đúng nhu cầu
Chỉ cân nhắc dầu cá liều cao khi triglyceride vượt 2,3 mmol/L và có chỉ định chuyên môn. Với mức rối loạn nhẹ, nên ưu tiên nguồn omega-3 tự nhiên từ cá biển sâu như cá hồi, cá thu, ít nhất 2 lần/tuần.
2) Cân đối calo và điều chỉnh lối sống
Khi bổ sung dầu cá, cần giảm lượng dầu mỡ trong khẩu phần (khoảng 25–30 g/ngày) để tránh tích mỡ. Duy trì tối thiểu 150 phút vận động mỗi tuần mới là giải pháp bền vững để cải thiện mỡ máu.
3) Thời điểm và liều lượng
Uống sau bữa ăn có chất béo để tăng hấp thu. Không tự ý vượt quá 3.000 mg omega-3/ngày từ mọi nguồn nếu không có hướng dẫn y tế, nhằm hạn chế rủi ro về xuất huyết và quá tải chuyển hóa.
Rủi ro khi lạm dụng omega-3 liều cao
Nếu tự ý tăng liều với mong muốn “nhanh có kết quả”, cơ thể có thể đối mặt với nhiều hệ lụy:
- Nguy cơ chảy máu kéo dài: Omega-3 liều cao làm giảm kết tập tiểu cầu, dễ gây bầm tím, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng.
- Tác động ngược lên mỡ máu: Lạm dụng có thể làm tăng nhẹ LDL-C, đi ngược mục tiêu ban đầu.
- Gánh nặng cho tiêu hóa và gan: Quá nhiều chất béo gây rối loạn tiêu hóa; tạp chất từ viên nang kém tinh khiết tạo thêm áp lực chuyển hóa.
- Nguy cơ dư thừa vitamin tan trong dầu: Một số sản phẩm chứa vitamin A và D; tích lũy quá mức có thể ảnh hưởng thị lực và xương.
Đặc biệt, người đang dùng thuốc chống đông như aspirin hoặc warfarin cần thận trọng, vì nguy cơ chảy máu có thể tăng lên. Đây cũng là lý do chuyên gia thường yêu cầu ngừng các sản phẩm này trước phẫu thuật.
Khuyến nghị chung là không phụ thuộc vào thực phẩm bổ sung. Ưu tiên dinh dưỡng tự nhiên, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng dầu cá để đạt hiệu quả an toàn, bền vững.
