Nên cúng giao thừa trước, sau hay đúng 0 giờ? Lưu ý đặc biệt khi cúng giao thừa Tết Bính Ngọ để đón tài lộc
Thời khắc giao thừa luôn được xem là giây phút thiêng liêng và quan trọng nhất trong năm, khi đất trời chuyển mình, năm cũ khép lại và năm mới bắt đầu. Bên cạnh việc chọn thời điểm phù hợp, cúng Giao thừa năm Bính Ngọ 2026 cũng có những lưu ý đặc biệt để gia chủ đón tài lộc, bình an và khởi đầu năm mới hanh thông.
Ngày 12 tháng 2 năm 2026, báo Phụ Nữ Thủ Đô đăng tải bài viết với tiêu đề "Nên cúng giao thừa trước, sau hay đúng 0 giờ? Lưu ý đặc biệt khi cúng giao thừa Tết Bính Ngọ để đón tài lộc". Nội dung như sau:
Nên cúng giao thừa trước, sau hay đúng 0 giờ?
Cúng giao thừa, hay còn gọi là lễ trừ tịch, là nghi thức quan trọng bậc nhất trong dịp Tết Nguyên đán. Đây là thời khắc “tống cựu nghinh tân”, tiễn năm cũ qua đi và chào đón năm mới, đồng thời nghênh tiếp vị quan hành khiển cai quản năm mới theo vòng luân chuyển của 12 con giáp.
Theo quan niệm dân gian, giao thừa là khoảnh khắc đất trời chuyển mình, âm dương giao hòa, vạn vật bước sang chu kỳ mới. Vì vậy, thời điểm tiến hành lễ cúng được xem là yếu tố đặc biệt quan trọng. Cúng đúng giờ, nhất là vào thời khắc linh thiêng, được tin rằng sẽ giúp gia chủ đón nhận vượng khí, cầu được may mắn, tài lộc và bình an cho cả năm.
Theo phong tục truyền thống, lễ cúng có thể diễn ra trong giờ Tý, tức từ 23h đêm 30 Tết (hoặc 29 Tết nếu tháng Chạp thiếu) đến 1h sáng mùng 1. Đây là khoảng thời gian vị quan hành khiển của năm mới được cho là xuống hạ giới, tiếp quản việc nhân gian. Năm Bính Ngọ, tên quan hành khiển là Tần Vương Hành khiển, Thiên Mao hành binh chi thần, Ngọc Tào phán quan.
Trong đó, khung giờ đẹp nhất thường rơi vào khoảng 23h30 đến 0h30, đặc biệt là đúng 0h – thời điểm chuyển giao chính thức giữa hai năm. Đây được xem là giây phút linh thiêng nhất, khi năng lượng trời đất hội tụ mạnh mẽ, giúp lời khấn nguyện thêm trọn vẹn và thành tâm.
Nếu gia đình không thể cúng đúng vào giờ Tý, có thể linh hoạt thực hiện sớm hơn, khoảng 22h30 – 23h đêm 30 Tết. Tuy nhiên, nên tránh cúng quá xa thời khắc giao thừa để nghi lễ vẫn giữ được ý nghĩa thiêng liêng vốn có.
Trường hợp đặc biệt bất khả kháng, gia đình vẫn có thể làm lễ vào sáng sớm mùng 1, tốt nhất là trước khi mặt trời mọc, để duy trì sự trang nghiêm và kết nối tâm linh trong thời khắc đầu năm mới.
Lưu ý đặc biệt trong cúng giao thừa năm Bính Ngọ 2026
- Mâm cúng Giao thừa ngoài trời năm Bính Ngọ 2026 không cần quá rườm rà, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm. Lễ vật nên được chuẩn bị chu đáo, chế biến sạch sẽ, bảo đảm an toàn và sắp xếp ngay ngắn, trang nghiêm.
- Theo phong tục, mâm cúng ngoài trời thường đặt trước cửa nhà. Với các gia đình sống ở chung cư, có thể chọn ban công hoặc khu vực sảnh rộng, thoáng đãng của tòa nhà. Khi mọi thứ đã được bày biện chỉnh tề, gia chủ tiến hành nghi thức tiễn vị thần năm cũ và nghênh đón vị thần năm mới.
- Sau khi hoàn tất lễ cúng ngoài trời, gia chủ mới tiếp tục làm lễ trong nhà. Lưu ý, lễ ngoài trời không nên thực hiện sau thời điểm 0h, vì vậy mọi lễ vật cần được chuẩn bị xong trước giờ Tý để nghi thức diễn ra trọn vẹn và đúng thời khắc.
- Mâm cúng trong nhà về cơ bản tương tự mâm ngoài trời, nhưng thường bổ sung thêm mâm ngũ quả, trầu cau, vàng mã, bánh kẹo và mứt Tết. Riêng mâm cỗ mặn nên đặt ở bàn riêng phía dưới hoặc trước bàn thờ, tuyệt đối không bày trực tiếp lên bàn thờ gia tiên.
- Khi bắt đầu nghi lễ, người chủ trì thường là người lớn tuổi nhất trong gia đình. Trang phục cần gọn gàng, lịch sự và kín đáo. Gia chủ thắp đèn nến, dâng hương, thành tâm khấn nguyện thần linh và kính mời tổ tiên về sum họp, hưởng Tết cùng con cháu, cầu mong năm mới bình an, hanh thông.
Văn khấn cúng đêm giao thừa trong nhà
Nam mô A Di Đà Phật (Ba lần).
Kính lạy: Đức đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Hoàng Thiên hậu Thổ chư vị tôn Thần.
Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.
Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các ngày Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này
Các Cụ Tổ tiên nội ngoại chư vị tiên Linh.
Nay là giờ phút Giao thừa năm .......
Chúng con là :………………………………..
Ngụ tại :…………………………………………..
Phút Giao thừa vừa tới, nay theo Vận luật, tống cựu nghinh tân, giờ Tý đầu Xuân, đón mừng Nguyên Đán. Chúng con thành tâm sửa biện hương hoa vật phẩm, nghi lễ cung trần, dâng lên trước Án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm hương dốc lòng bái thỉnh .
Chúng con kính mời: Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.
Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa.
Ngài định Phúc Táo quân.
Ngài Phúc Đức chính Thần.
Các Ngài Ngũ Phương , Ngũ Thổ , Long mạch tài Thần.
Ngài Bản Gia Táo Quân.
Các ngày Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.
Cúi xin giáng lâm trước Án, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con lại kính mời: các cụ Tiên Linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, cô di Tỷ, Muội, nội ngoại Tộc chư vị Hương Linh, cúi xin giáng về Linh Sàng hâm hưởng lễ vật.
Chúng con lại kính mời các vị Vong Linh tiền Chủ hậu Chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết Giao thừa, giáng lâm trước Án, chiêm ngưỡng Tôn Thần, thụ hưởng lễ vật .
Nguyện cho chúng con: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù - Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng .
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Văn khấn cúng đêm giao thừa ngoài trời
Nam mô A-Di-Đà Phật (3 lần)
Kính lạy:
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài cựu niên Hành khiển, cựu Hành binh chi thần, cựu Phán quan.
Con kính lạy ngài đương niên Hành khiển, đương niên Hành binh chi thần, đương niên Phán quan.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm Ất Tỵ với năm Bính Ngọ.
Chúng con là: …, sinh năm: …, hành canh: … tuổi, cư ngụ tại số nhà: …, ấp/khu phố: …, xã/phường: …, quận/huyện/ thành phố: …, tỉnh/thành phố: …
Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân.
Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật, Thánh, dâng hiến tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái tuế, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ, minh niên kháng thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần.
Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A-Di-Đà Phật (3 lần, 3 lạy).
Tạp chí Znews cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Điều lưu ý khi cúng đêm giao thừa". Nội dung như sau:
Theo cuốn Nghi lễ dân gian - Nghi lễ cúng gia tiên, lễ giao thừa (còn gọi: lễ trừ tịch) là lễ quan trọng nhất trong dịp Tết Nguyên đán.
Đây là lễ dâng hương vào giây phút chuyển vận giữa giờ cuối cùng (giờ Hợi) của ngày cuối cùng thuộc tháng chạp năm cũ với giờ khởi đầu (giờ Tý) của ngày đầu tiên thuộc tháng giêng năm mới.
Người ta tin rằng mọi điềm hay, dở xảy ra vào giây phút này có liên quan đến mọi sự hay, dở của mọi người trong gia đình trong cả năm mới. Cũng vào giây phút ấy, mọi người quên đi tất cả điều không hay trong năm cũ. Mọi sự kiêng kỵ được thực hiện triệt để từ giây phút giao thừa tới sáng sớm mùng 1 Tết.
Bên cạnh đó, cúng giao thừa còn có ý nghĩa tưởng nhớ công đức của cha ông và mời gọi tổ tiên về nhà ăn Tết.
Để lễ cúng giao thừa diễn ra trọn vẹn, suôn sẻ, gia chủ cần lưu ý một số nghi thức, điều cần chuẩn bị.
 |
|
Lễ giao thừa (còn gọi: lễ trừ tịch) là lễ quan trọng nhất trong dịp Tết Nguyên đán. Ảnh minh họa: Phạm Ngôn. |
Thời điểm: cúng giao thừa có thể tiến hành từ 23h ngày 30 tháng chạp (hoặc ngày 29 nếu tháng thiếu) đến trước 1h ngày 1 tháng giêng. Đây là thời điểm bao hàm 1 giờ của năm cũ và 1 giờ của năm mới, cũng là thời gian Quan hành khiển cũ bàn giao lại công việc, đón Quan hành khiển mới nhậm chức.
Cúng giao thừa ngoài trời:
Sắm lễ: Theo cuốn Nghi lễ dân gian - Nghi lễ cúng gia tiên, lễ vật cúng giao thừa ngoài trời cần có hương, nến, trầu, rượu, vàng, tiền (hàng mã), hoa quả; ngoài ra còn cần đồ chín như thủ lợn hoặc gà trống luộc, xôi nếp, bánh chưng...
Lễ vật được chuẩn bị từ trước thời điểm giao thừa, đặt trên bàn hoặc mâm lớn rồi kê trên một cái đôn, không để trên mặt đất. Tới đúng thời điểm giao thừa thì thắp đèn, hương, rót rượu, rót trà, rồi khấn vái. Nếu viết văn khấn ra giấy để đọc thì ngay sau khi đọc xong sẽ đốt cùng tiền, vàng dâng cúng.
 |
|
Gà luộc là một trong những lễ vật cơ bản của mâm cúng giao thừa. Ảnh minh họa: Đức Anh. |
Lễ cúng giao thừa trong nhà:
Sắm lễ: lễ vật tương tự mâm cúng ngoài trời, gồm các món hương, hoa, quả, đèn (nến), bánh kẹo và mâm cỗ mặn hoặc chay đầy đặn. Sau khi bày lễ lên bàn thờ gia tiên thì đốt đèn nến, thắp hương và thành kính cầu khấn.
Mâm lễ cúng chủ yếu ở sự thành tâm, không cần quá cầu kỳ nhưng không vì thế mà được phép sơ sài. Tùy từng vùng miền, địa phương, mâm cúng có thể có khác biệt song cơ bản có hương, đèn, trà rượu, hoa quả, xôi, gạo muối, bánh chưng...
Ngoài những điều trên, trong đêm giao thừa, các thành viên trong gia đình sum vầy đầy đủ, cần lưu ý hòa thuận, tránh cãi vã, to tiếng hay tạo tiếng động lớn, rơi vỡ để tránh điều không may.
