Giá dầu tăng vọt, thị trường toàn cầu chao đảo
Hợp đồng tương lai chứng khoán tại châu Á giảm điểm, trong khi giá dầu tăng vọt khi nhà đầu tư lo ngại xung đột kéo dài tại vùng Vịnh sẽ làm gia tăng rủi ro lạm phát và suy thoái toàn cầu.
Ngày 30 tháng 3 năm 2026, báo Thanh Niên đăng tải bài viết với tiêu đề "Giá dầu tăng vọt, thị trường toàn cầu chao đảo". Nội dung như sau:
Trong phiên giao dịch đầu giờ ngày 30.3, hợp đồng tương lai Nikkei giảm mạnh xuống 50.870 điểm, thấp hơn đáng kể so với mức đóng cửa 53.373 điểm hôm 27.3. Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,6%, Nasdaq giảm 0,7% và Dow Jones giảm 0,53%, theo Reuters.
Một nhà giao dịch làm việc trên sàn giao dịch chứng khoán New York tại Mỹ ngày 23.3.2026
ẢNH: REUTERS
Giá dầu tiếp tục tăng mạnh. Dầu Brent tăng 2,4% lên 115,33 USD/thùng, nâng mức tăng trong tháng lên 59% - vượt mức sau cuộc chiến vùng Vịnh năm 1990. Dầu WTI tăng 3% lên 102,52 USD, tương đương mức tăng 53% trong tháng.
Căng thẳng leo thang, đặc biệt quanh eo biển Hormuz, đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh. Theo nhà phân tích Madison Cartwright tại Ngân hàng Commonwealth (Úc), việc Iran siết kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này, cùng năng lực tên lửa và máy bay không người lái (UAV), khiến Tehran ít có động lực nhượng bộ, qua đó làm gia tăng nguy cơ leo thang xung đột. Ông dự báo chiến sự có thể kéo dài ít nhất đến tháng 6.
Việc gián đoạn nguồn cung đã khiến giá dầu, khí đốt và nhiều nguyên liệu đầu vào như phân bón, nhựa, nhôm tăng vọt, kéo theo nguy cơ tăng giá thực phẩm, dược phẩm và các sản phẩm hóa dầu.
Ông Bruce Kasman, Giám đốc kinh tế toàn cầu của Tập đoàn tài chính JPMorgan (Mỹ), cảnh báo nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, giá dầu có thể tăng lên khoảng 150 USD/thùng, kéo theo các cú sốc đối với tiêu dùng năng lượng và sản xuất công nghiệp.
Áp lực lạm phát cũng đang làm thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ. Thị trường hiện dự báo Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể tăng lãi suất thêm 12 điểm cơ bản trong năm 2026, đảo chiều so với kỳ vọng cắt giảm 50 điểm cơ bản cách đây một tháng.
Trong khi đó, giá vàng gần như đi ngang ở mức 4.487 USD/ounce, không tăng mạnh như vai trò tài sản trú ẩn thường thấy.
Thị trường toàn cầu phản ứng nhạy cảm trước rủi ro địa chính trị gia tăng sau khi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 29.3 cáo buộc Mỹ đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ trong bối cảnh một tàu chiến Mỹ chở khoảng 3.500 binh sĩ được triển khai tới Trung Đông, theo CNN.
Cùng ngày, Pakistan - quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải - đã tổ chức cuộc họp với Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập tại Islamabad nhằm tìm cách hạ nhiệt căng thẳng. Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đánh giá cuộc họp "rất hiệu quả", song chưa có đột phá rõ rệt.
Báo Tin Tức cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Giá dầu Brent vượt 116 USD/thùng trước rủi ro gián đoạn nguồn cung". Nội dung như sau:
Giới đầu tư lo ngại vòng xoáy xung đột lan rộng sẽ đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn nghiêm trọng hơn.
Ngay khi mở cửa phiên giao dịch, giá dầu Brent Biển Bắc đã tăng hơn 3%, vọt lên mức 116,43 USD/thùng, nối tiếp đà tăng 4,2% của phiên cuối tuần trước 27/3. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng 3,1% lên mức 102,77 USD/thùng, sau khi đã ghi nhận mức tăng 5,5% trong phiên trước đó. Đáng chú ý, dầu Brent đã tăng giá hơn 50% chỉ trong tháng 3/2026 và đang hướng tới mức tăng kỷ lục tính theo tháng.
Sự can dự của lực lượng Houthi đã tạo ra những rủi ro mới, đe dọa trực tiếp đến nguồn cung dầu mỏ. Dù lực lượng Houthi chưa công khai ý định tấn công các tàu hàng qua phía Nam Biển Đỏ và eo biển Bab El-Mandeb, nhưng lực lượng này hoàn toàn có đủ năng lực thực hiện.
Đặc biệt, cảng Yanbu của Saudi Arabia, tuyến xuất khẩu dầu mỏ mang tính "giải nguy" sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, hiện nằm hoàn toàn trong tầm bắn của tên lửa Houthi. Trước đó, Iran đã siết chặt kiểm soát và gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch nối Vịnh Ba Tư với thị trường toàn cầu, chỉ cho phép một số ít tàu từ Pakistan, Thái Lan và Malaysia đi qua.
Ông Mukesh Sahdev, Giám đốc điều hành công ty phân tích XAnalysts, nhận định việc Houthi đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các tuyến xuất khẩu của Saudi Arabia qua Biển Đỏ không chỉ là xung đột cục bộ, mà là hành động triệt hạ con đường sống duy nhất còn lại của nền kinh tế thế giới sau khi eo biển Hormuz đã bị tê liệt.
Tuần trước, Tập đoàn Macquarie dự báo hợp đồng dầu tương lai có thể chạm ngưỡng 200 USD/thùng nếu xung đột kéo dài đến tháng 6/2026 và eo biển Hormuz vẫn đóng cửa, xác suất xảy ra kịch bản này lên tới 40%.
