Dịch tay chân miệng tăng nhanh, ghi nhận 8 ca tử vong tại phía Nam
Ghi nhận tại các tỉnh phía Nam, 3 tháng đầu năm 2026 đã có 8 trẻ tử vong do tay chân miệng.
Theo báo Người lao động đưa tin "Dịch tay chân miệng tăng nhanh, ghi nhận 8 ca tu:vong tại phía Nam" với nội dung chính như sau:
Ngày 29-3, trước diễn biến gia tăng bệnh tay chân miệng, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cùng đoàn công tác đã đến TPHCM giám sát thực tế và làm việc với Viện Pasteur TPHCM, Sở Y tế cùng các bệnh viện trong khu vực.
Đoàn công tác Bộ Y tế kiểm tra công tác điều trị bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi đồng 2
PGS-TS-BS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM, cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, số ca tay chân miệng tại phía Nam tăng cao so với cùng kỳ năm 2025. Tính đến tuần 12, toàn khu vực ghi nhận 17.078 ca mắc, tăng 1,9 lần. Ca bệnh tập trung tại TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ, Đồng Tháp…
Đáng chú ý, đã có 8 trường hợp tu:vong, gồm TPHCM (4 ca) và các địa phương An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp mỗi nơi 1 ca. So với trung bình 5 năm, số ca mắc năm nay có xu hướng tăng rõ rệt, nhất là tại các khu vực đông dân cư.
Tại các tỉnh phía Nam, trong 3 tháng đầu năm 2026, ghi nhận 8 trường hợp tu:vong vì tay chân miệng
Nguyên nhân đáng lo ngại là sự quay trở lại của chủng virus EV71 tác nhân gây bệnh nặng. Chủng này chiếm 56% số mẫu dương tính và có nguy cơ gây biến chứng nặng cao gấp 3 lần so với các chủng khác. Theo dự báo, năm 2026 là năm nằm trong chu kỳ tăng dịch (chu kỳ 3 năm), cùng với sự xuất hiện của EV71 sẽ khiến số ca mắc và ca nặng tiếp tục gia tăng.
ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) nhận định đặc thù của TPHCM là siêu đô thị với hệ thống bệnh viện tuyến cuối lớn, do đó không chỉ tiếp nhận bệnh nhân của thành phố mà còn từ nhiều tỉnh, thành khác.
ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, nhận định dù các nguyên tắc phòng bệnh không thay đổi, nhưng trong bối cảnh EV71 gia tăng, TPHCM đang siết chặt hơn các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tại trường học và cộng đồng.
Trong 12 tuần đầu năm 2026, các cơ sở y tế trên địa bàn TPHCM đã tiếp nhận khoảng 10.886 ca tay chân miệng, bao gồm cả điều trị nội trú và ngoại trú. Trong đó, 75% là bệnh nhân của TPHCM và 25% đến từ các tỉnh. Riêng số ca nội trú khoảng 1.992 trường hợp, trong đó 69% là người bệnh của TPHCM và 31% đến từ địa phương khác.
Đáng chú ý, với các ca nặng từ độ 2B trở lên, TPHCM ghi nhận 221 ca, nhưng chỉ 49% là bệnh nhân của thành phố, còn lại 51% là từ các tỉnh chuyển đến. Đến nay có 4 trường hợp tu:vong, chủ yếu tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).
Theo Nga điều này cho thấy TPHCM không chỉ chịu áp lực từ quy mô dân số lớn mà còn gánh thêm gánh nặng điều trị từ các địa phương khác. Cùng với đó, khó khăn hiện nay là sự biến động nhân sự tại trạm y tế cơ sở, dẫn đến thiếu kinh nghiệm trong triển khai phòng chống dịch. Do đó, thành phố đang tập trung củng cố đội ngũ, tăng cường tập huấn và giám sát.
Tại Đồng Nai, từ đầu năm ghi nhận 2.223 ca bệnh, riêng từ đầu tháng 3 số ca tăng mạnh, trong đó 74% là trẻ dưới 3 tuổi. Nhiều trường hợp nặng độ 3, độ 4 phải thở oxy, lọc máu. Trong 3 tháng đầu năm, địa phương ghi nhận một ca tu:vong là bé trai 23 tháng tuổi, tu:vong do sốc tim và viêm cơ tim.
Các bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM như Bệnh viện Nhi đồng 1, 2, Thành phố cho biết số ca khám và nhập viện đều tăng, nhiều trường hợp nặng, biến chứng nguy hiểm.
Nguyên nhân tu:vong chủ yếu do nhập viện muộn, khi đã có biến chứng như viêm cơ tim, phù não.
Đặc biệt, các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ lây lan trong trường học rất lớn, với hệ số lây từ 1,1 đến 5,5. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng trường học không báo cáo ca bệnh, thiếu phối hợp với y tế cơ sở, gây khó khăn cho công tác kiểm soát dịch. Bên cạnh đó, nhiều địa phương tuyến cơ sở còn thiếu nhân lực và nguồn lực phòng chống dịch.
Ngoài ra, nguy cơ thiếu thuốc điều trị, đặc biệt là globulin miễn dịch (IVIG), cũng được cảnh báo nếu dịch bước vào cao điểm. Một số địa phương cũng kiến nghị Bộ Y tế có cơ chế dự trữ, điều phối thuốc kịp thời. Dự báo, dịch bệnh có thể đạt đỉnh vào các tháng 5–6 và tiếp tục xuất hiện một đợt cao điểm khác từ tháng 9 đến cuối năm.
Các chuyên gia cũng nhận định, thời gian tới, ngoài tay chân miệng, dịch sốt xuất huyết tại khu vực phía Nam cũng chưa ổn định cũng có nguy cơ "dịch chồng dịch".
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, tay chân miệng là bệnh lưu hành nhưng vẫn ghi nhận ca tu:vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tại buổi làm việc
Thứ trưởng đề nghị rà soát lại chỉ định xét nghiệm, đặc biệt với các nhóm nguy cơ, nhằm ban hành hướng dẫn phù hợp và kịp thời. Về công tác cách ly, cần đánh giá lại các trường hợp tiếp xúc, xác định mức độ nguy cơ để có khuyến cáo phòng tránh hiệu quả.
Đối với thu dung, chăm sóc và điều trị, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu kiểm tra, cập nhật hướng dẫn liên quan đến chuyển tuyến, đồng thời tăng cường các biện pháp phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện. Các địa phương cần rà soát toàn bộ quy trình, bảo đảm kiểm soát lây nhiễm chéo trong cơ sở y tế.
Về thuốc, Thứ trưởng đề nghị các địa phương bảo đảm đủ thuốc điều trị các bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết, sởi và não mô cầu.
Công tác tập huấn phải được thực hiện thường xuyên, liên tục. Cục Quản lý Khám, chữa bệnh được giao tổ chức triển khai lại hoạt động này, đồng thời xây dựng đội ngũ giảng viên nòng cốt để duy trì đào tạo định kỳ.
Theo Tiền Phong đưa tin "Vi rút độc lực cao đe dọa bùng phát dịch tay chân miệng ở TPHCM" với nội dung chính như sau:
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh đặc trưng bởi các tổn thương dạng phỏng nước tại niêm mạc miệng, lòng bàn tay, bàn chân, đôi khi lan ra mông hoặc đầu gối. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, mô hình bệnh hiện nay đang thay đổi, khiến việc nhận diện trở nên khó khăn hơn.
BS Dư Tuấn Quy thăm khám cho trẻ mắc bệnh tay chân miệng
Ngày 26/3, BS-CK2 Dư Tuấn Quy – Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) cho biết, khoa hiện đang điều trị khoảng 30 trẻ mắc tay chân miệng, trong đó có 7 ca nặng. Đáng chú ý, nhiều bệnh nhi không còn xuất hiện ban rõ ở tay và chân như trước đây mà tổn thương lại nằm ở những vị trí kín đáo như vùng mông, quanh hậu môn hoặc chỉ lấm tấm ở rìa ngón tay, ngón chân.
“Đây là những vị trí rất dễ bị bỏ sót nếu phụ huynh không kiểm tra kỹ, đặc biệt khi tắm cho trẻ. Không ít trường hợp nhập viện muộn do gia đình không phát hiện sớm các dấu hiệu ban đầu” - BS Quy cảnh báo. Thực tế lâm sàng cho thấy, ngay cả khi chưa có ban rõ ràng, trẻ vẫn có thể biểu hiện bằng các triệu chứng như đau miệng, biếng ăn, chảy nước miệng hoặc quấy khóc kéo dài.
Diễn biến dịch tễ cũng đang cho thấy xu hướng đáng lo ngại. Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM, đến tuần 11 năm 2026, toàn thành phố đã ghi nhận 7.294 ca mắc tay chân miệng, tăng hơn 241% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, có 98 ca bệnh nặng từ độ 2b trở lên, tăng gấp 4,6 lần. Riêng tuần 11 ghi nhận 837 ca, tăng gần gấp đôi so với trung bình 4 tuần trước đó.
Tính từ đầu năm đến nay, TP.HCM đã phát hiện 288 ổ dịch, trong đó có 162 ổ tại trường học và 126 ổ tại cộng đồng. Những con số này cho thấy tốc độ lây lan nhanh và nguy cơ bùng phát dịch diện rộng nếu không được kiểm soát kịp thời.
Đặc biệt, qua giám sát tác nhân gây bệnh, ngành y tế ghi nhận sự xuất hiện của chủng EV71 trong khoảng 25% mẫu xét nghiệm. Đây là chủng virus có độc lực cao, dễ gây biến chứng thần kinh, suy hô hấp và có thể dẫn đến tu:vong, nhất là ở trẻ nhỏ.
Trẻ mắc bệnh tay chân miệng điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM
Trước tình hình trên, Sở Y tế TP.HCM đã khẩn trương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch trên toàn địa bàn. Các trạm y tế được yêu cầu theo dõi sát diễn biến dịch, chủ động xử lý triệt để các ca bệnh và ổ dịch. Đồng thời, ngành giáo dục được đề nghị tăng cường điều kiện vệ sinh tại trường học, đặc biệt là hệ thống rửa tay và phối hợp chặt chẽ với ngành y tế trong phát hiện sớm ca bệnh.
Song song đó, các cơ sở khám chữa bệnh được chỉ đạo sẵn sàng thu dung, điều trị, đồng thời thực hiện lấy mẫu xét nghiệm đối với các ca nặng để xác định chính xác tác nhân gây bệnh. Công tác báo cáo ca bệnh cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm túc nhằm phục vụ hiệu quả cho hệ thống giám sát dịch.
Các chuyên gia nhấn mạnh, yếu tố then chốt trong kiểm soát tay chân miệng vẫn là phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Phụ huynh cần kiểm tra toàn diện cơ thể trẻ, không chỉ ở tay, chân mà cả những vùng kín như mông, quanh hậu môn, khoang miệng và rìa ngón tay, ngón chân. Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay, kể cả ban đêm, nếu xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như sốt cao trên 39 độ C, giật mình chới với, đi đứng loạng choạng, run chi, đảo mắt, nôn ói nhiều, khó thở hoặc quấy khóc liên tục, co giật...
Ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm phương châm “3 sạch”: ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay – đồ chơi sạch. Trẻ cần được rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Đồ chơi, vật dụng sinh hoạt cần được vệ sinh định kỳ, môi trường sống phải đảm bảo sạch sẽ, thông thoáng.
