Chuyên gia cảnh báo "dòng sông khí quyển" gây mưa lớn diện rộng & có thể gây thiên tai đi kèm ở miền Bắc
Các chuyên gia khí tượng vừa đưa ra cảnh báo đáng chú ý về đợt mưa lớn đang diễn ra tại miền Bắc. Cấu trúc của dải hội tụ trong giai đoạn này mang hình thái rất tương đồng với hiện tượng "dòng sông khí quyển" – một cơ chế hình thành mưa có khả năng gây ra những đợt mưa lớn dữ dội và kéo dài liên tục nhiều ngày.
Cơ chế "dòng sông khí quyển" và dự báo lượng mưa tích lũy
Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, dải hội tụ lần này có trục kéo dài từ Myanmar qua Việt Nam đến tận Nhật Bản theo hướng Tây Nam – Đông Bắc. Mô hình dự báo từ hệ thống GFS cho thấy hình thái này thường giữ lượng ẩm khổng lồ tập trung tại một khu vực cố định từ 3 đến 5 ngày, đôi khi kéo dài hơn.
Tổng lượng mưa tích lũy diện rộng tại Bắc Bộ được dự báo phổ biến trong khoảng 150mm đến 200mm, đặc biệt một số khu vực có thể vượt ngưỡng 300mm.
Cơ quan khí tượng quốc gia cho biết, tính từ đêm 29/6 đến sáng 30/6, nhiều trạm đo đã ghi nhận lượng mưa rất lớn như tại Xuân Minh 2 (Tuyên Quang) đạt 265,2mm, Hồng Hà (Quảng Ninh) đạt 208mm và Ngọc Chấn (Lào Cai) đạt 166mm. Dự kiến, mưa lớn sẽ duy trì cao điểm đến ngày 2/7, sau đó mưa rải rác đến ngày 3/7 trước khi có xu hướng giảm. Đáng chú ý, miền Bắc có khả năng tiếp tục đón một đợt mưa lớn diện rộng khác từ ngày 5 đến ngày 10/7.
Nguy cơ kích hoạt thiên tai sạt lở theo "hiệu ứng domino"
Chuyên gia đặc biệt lưu ý các khu vực miền núi và trung du phía Bắc không được chủ quan. Khi mưa lớn kéo dài bước sang ngày thứ 3 (ngày 30/6), lớp đất đá đã ngậm no nước và đạt trạng thái bão hòa, khiến liên kết đất bị suy yếu nghiêm trọng, rất dễ xảy ra sạt lở hoặc trượt lở đất.
Mối nguy hiểm lớn nhất lúc này là nguy cơ lũ quét xuất hiện theo hiệu ứng domino. Mưa lớn cường suất cao đổ xuống sẽ làm đầy các hồ chứa nhỏ trên núi hoặc tạo ra các điểm nghẽn tích nước do cành cây, rác thải chặn dòng suối. Khi các điểm chặn này bị vỡ do áp lực nước, chúng sẽ kích hoạt chuỗi vỡ bờ ở các khu vực hạ lưu, tạo thành dòng lũ quét cực kỳ nguy hiểm. Đối với khu vực đồng bằng và các đô thị lớn, nguy cơ ngập úng nghiêm trọng tại vùng trũng thấp vẫn ở mức cao.
Chính quyền địa phương cấp thôn, xã được khuyến cáo cần khẩn trương rà soát các điểm có nguy cơ cao để cắm biển cảnh báo và chủ động phương án di dời người dân khi cần thiết.
Chuyên gia cảnh báo dòng sông khí quyển gây mưa lớn ở miền Bắc.
Xu hướng thời tiết tại miền Trung, miền Nam và thông tin áp thấp nhiệt đới
Thời tiết tại các khu vực khác trên cả nước cũng đang có những chuyển biến phức tạp do sự dịch chuyển của hệ thống thời tiết.
Tại miền Trung, đợt nắng nóng gay gắt kết hợp gió Lào chính thức chấm dứt. Do rãnh áp thấp dịch chuyển dần xuống phía nam, khu vực từ Thanh Hóa đến Bình Thuận và Tây Nguyên, Nam Bộ sẽ có mưa rào và dông rải rác, tập trung chủ yếu vào chiều và tối. Người dân cần đề phòng các hiện tượng dông lốc, lốc xoáy, sét và mưa đá đi kèm trong các cơn dông mạnh đầu mùa.
Ngoài khơi xa, một vùng áp thấp nhiệt đới đang hoạt động tại khu vực miền trung Philippines. Hình thái này được dự báo sẽ di chuyển vào Biển Đông trong ngày 1/7 và có khả năng phát triển thành áp thấp nhiệt đới, cần liên tục theo dõi sát sao hướng di chuyển và cường độ.
Hoa Ly
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 30/06/2026 | 15:11)
