Sáng dậy thấy 5 dấu hiệu này sợ rằng gan đã 'rỗ như tổ ong', tế bào UT len lỏi từng ngóc ngách
Buổi sáng sau khi thức dậy là thời điểm nhiều dấu hiệu bất thường của gan có thể biểu hiện rõ nhất. Nếu thường xuyên gặp những triệu chứng dưới đây, bạn không nên chủ quan mà cần đi khám sớm.
Nhiều người trẻ thức dậy mỗi sáng vẫn cho rằng chỉ cần đủ sức đi làm thì cơ thể vẫn khỏe mạnh. Khi cảm thấy mệt mỏi, uể oải sau một đêm ngủ, phần lớn thường nghĩ nguyên nhân là do thức khuya, mất ngủ hoặc áp lực công việc. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, buổi sáng lại là khoảng thời gian phản ánh khá rõ tình trạng sức khỏe của lá gan. Vì vậy, những thay đổi bất thường xuất hiện ngay sau khi thức dậy không nên bị xem nhẹ.
Gan là cơ quan duy nhất trong cơ thể gần như không có dây thần kinh cảm giác đau. Chính vì vậy, khi gan bị tổn thương, cơ thể thường không xuất hiện những cơn đau rõ rệt như nhiều cơ quan khác. Chỉ đến khi các tế bào gan khỏe mạnh bị ph:á hủ:y, cấu trúc gan bị xơ hóa nghiêm trọng, cơ thể mới bắt đầu phát đi những tín hiệu cảnh báo.
Theo các chuyên gia, nếu thường xuyên xuất hiện 5 dấu hiệu dưới đây vào mỗi buổi sáng, người dân nên chủ động đi kiểm tra để tầm soát các bệnh lý về gan, trong đó có x:ơ ga:n hoặc UT ga:n.
Mệt mỏi kéo dài dù đã ngủ đủ giấc
Một giấc ngủ kéo dài từ 7 đến 8 giờ giúp cơ thể phục hồi năng lượng sau một ngày hoạt động. Tuy nhiên, nếu mỗi sáng thức dậy vẫn luôn cảm thấy toàn thân r:ã rờ:i, chân tay nặng nề, đa:u nhứ:c, đầu óc mệt mỏi như chưa được nghỉ ngơi, đây có thể là dấu hiệu bất thường.
Gan đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa và sản sinh các enzyme phục vụ hoạt động của cơ thể. Khi gan bị tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt trong trường hợp UT ga:n, quá trình tổng hợp năng lượng có thể bị ảnh hưởng, khiến cơ thể rơi vào tình trạng thiếu năng lượng kéo dài. Bên cạnh đó, sự suy giảm nồng độ cholinesterase trong má:u cũng làm giảm khả năng dẫn truyền thầ:n kin:h cơ, tạo cảm giác mệt mỏi rõ rệt.
Da xỉn màu, quầng thâm mắt xuất hiện rõ
Nếu sau khi thức dậy, bạn nhận thấy làn da trở nên x:ỉn màu, thô ráp, thiếu sức sống, đồng thời quầng thâm mắt ngày càng đậm hơn dù vẫn nghỉ ngơi đầy đủ, đây cũng là biểu hiện cần lưu ý.
Các chuyên gia cho biết khi chức năng gan suy giảm, khả năng chuyển hóa hormone estrogen cũng bị ảnh hưởng. Trong trường hợp ung thư gan, lượng estrogen trong má:u có thể tăng cao, kích thích các tế bào sắc tố sản sinh melanin nhiều hơn bình thường. Melanin tích tụ dưới lớp da mỏng, đặc biệt quanh vùng mắt, khiến gương mặt trông già nua và thiếu sức sống.
Hơi thở có mùi hôi, miệng đắng và khô vào buổi sáng
Không ít người dù đã vệ sinh răng miệng sạch sẽ từ tối hôm trước nhưng sáng hôm sau vẫn xuất hiện tình trạng hơi thở có mùi hôi nồng, kèm cảm giác miệng khô và vị đắng kéo dài.
Theo các chuyên gia, khi chức năng gan suy giảm do sự xuất hiện của các tế bào ác tính, khả năng chuyển hóa và đào thải đ:ộc tố cũng giảm theo. Lúc này, amoniac và urê nitơ không được xử lý hiệu quả sẽ tích tụ trong má:u và được đào thải qua hơi thở, gây mùi khó chịu.
Ngoài ra, tổn thương ở gan có thể ảnh hưởng đến túi mật, khiến dịch mật trào ngược lên đường tiêu hóa, tạo cảm giác đắng miệng sau khi thức dậy.
Nước tiểu vàng sậm bất thường
Nước tiểu đầu tiên trong ngày cũng phản ánh phần nào tình trạng hoạt động của gan và hệ bài tiết.
Ở người khỏe mạnh, nước tiểu buổi sáng có thể đậm màu hơn do cơ thể mất nước sau một đêm ngủ. Tuy nhiên, sau khi bổ sung nước, màu sắc nước tiểu sẽ nhanh chóng trở lại bình thường.
Nếu nước tiểu vẫn có màu vàng sậm như nước chè đặc dù không bị mấ:t nước hoặc nhịn uống nước, người bệnh cần nghĩ đến khả năng gan đang gặp vấn đề.
Khi tế bào gan bị tổn thương, bilirubin – sắc tố màu vàng được tạo ra trong quá trình phâ:n hủ:y hồng cầu – không được chuyển hóa bình thường. Chất này sẽ đi vào máu rồi được đà:o thả:i qua thận, khiến nước tiểu có màu vàng sậm bất thường.
Chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam
Nếu trong lúc đá:nh răng buổi sáng, bạn thường xuyên thấy chân răng chảy má:u dù chỉ chạm nhẹ bàn chải hoặc đột nhiên bị ch:ảy má:u cam khi thời tiết không hanh khô, đây cũng có thể là dấu hiệu liên quan đến chức năng gan.
Gan là cơ quan tổng hợp phần lớn các yếu tố đông má:u của cơ thể. Khi gan bị tổ:n thư:ơng nặng, khả năng sản xuất các protein đông máu sẽ giảm đáng kể, dẫn đến tình trạng dễ xuất huyết. Biểu hiện thường gặp là chảy má:u chân răng hoặc chảy má:u cam tái diễn nhiều lần.
Chủ động bảo vệ gan từ sớm
Theo các chuyên gia, gan là cơ quan có khả năng phục hồi nếu tổn thương được phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị đúng cách.
Để giảm nguy cơ x:ơ ga:n tiến triển thành UT gan, mỗi người cần thay đổi lối sống theo hướng lành mạnh. Trong đó, nên hạn chế thức khuya, đặc biệt sau 23 giờ; giảm tối đa việc sử dụng rư:ợu bi:a và các loại thực phẩm chế biến sẵn.
Bên cạnh đó, nên duy trì thói quen uống một cốc nước ấm sau khi thức dậy, bổ sung nhiều rau xanh vào khẩu phần ăn, tập luyện thể dục thường xuyên và thực hiện tầm soát UT gan định kỳ mỗi 6 tháng nhằm phát hiện sớm các bất thường và bảo vệ sức khỏe.
Tác giả: Bảo Thoa
Theo Tạp chí Sở Hữu Trí Tuệ & Sáng Tạo (Đăng 30/06/2026 | 14:17)
