Bảy trường hợp bị thu hồi, hủy giá trị hộ chiếu từ 1/7
Theo báo VnExpress ngày 28/4/2026, từ ngày 1/7, nhiều quy định mới về xuất nhập cảnh sẽ chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng các trường hợp hộ chiếu bị thu hồi hoặc hủy giá trị sử dụng. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch đi lại quốc tế của người dân nếu không nắm rõ quy định.
Theo nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam liên quan đến an ninh, trật tự, có tổng cộng 7 trường hợp hộ chiếu có thể bị thu hồi hoặc bị hủy giá trị sử dụng, bao gồm cả các quy định mới và những trường hợp đã áp dụng trước đó.
Trong đó, ba trường hợp mới được bổ sung gồm: công dân đã được cấp hộ chiếu phổ thông mới thì hộ chiếu cũ sẽ tự động bị hủy giá trị dù vẫn còn thời hạn; hộ chiếu đã cấp nhưng phát hiện sai lệch thông tin; và hộ chiếu của người đang bị truy nã sẽ bị thu hồi, hủy giá trị theo quy định.
Bên cạnh đó, bốn trường hợp đã được duy trì từ trước gồm: hộ chiếu còn thời hạn nhưng bị mất; trường hợp quá 12 tháng kể từ ngày hẹn trả hộ chiếu mà người dân không đến nhận và không có thông báo bằng văn bản; hộ chiếu của người đã được thôi quốc tịch, bị tước quốc tịch Việt Nam hoặc bị hủy quyết định cho nhập quốc tịch.
Ngoài các trường hợp nêu trên, quy định cũng áp dụng việc thu hồi, hủy giá trị đối với hộ chiếu ngoại giao, công vụ còn thời hạn nhưng người sử dụng không còn thuộc đối tượng được cấp. Đồng thời, những người chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xuất nhập cảnh cũng sẽ bị áp dụng biện pháp này.
Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm tra thông tin cá nhân khi nhận hộ chiếu. Nếu phát hiện sai sót so với giấy tờ tùy thân như căn cước công dân, cần nhanh chóng liên hệ cơ quan chức năng để điều chỉnh kịp thời, tránh phát sinh rắc rối khi làm thủ tục xuất cảnh.
Ngoài ra, việc bảo quản hộ chiếu cũng được nhấn mạnh. Người dân không nên cho mượn, cầm cố, tự ý chỉnh sửa hoặc sử dụng hộ chiếu sai mục đích. Trong trường hợp bị mất, cần trình báo ngay để cơ quan chức năng thực hiện hủy giá trị trên hệ thống, hạn chế nguy cơ bị lợi dụng.
Đáng chú ý, với các cá nhân đang liên quan đến vụ việc dân sự, hình sự hoặc thuộc diện bị truy nã, cơ quan chức năng có thể thực hiện hủy giá trị hộ chiếu trực tiếp trên hệ thống điện tử mà không cần thu hồi bản giấy. Biện pháp này nhằm đảm bảo các nghĩa vụ pháp lý được thực hiện đầy đủ trước khi cá nhân có ý định xuất cảnh.
Liên quan đến hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn, quy định mới vẫn giữ thời hạn không quá 12 tháng và không được gia hạn. Tuy nhiên, bổ sung thêm điều kiện: loại hộ chiếu này chỉ có giá trị sử dụng một lần khi xuất cảnh hoặc nhập cảnh Việt Nam.
Các trường hợp được cấp hộ chiếu theo thủ tục rút gọn hiện bao gồm: người bị mất hộ chiếu ở nước ngoài có nhu cầu về nước ngay; người không được phía nước ngoài cho cư trú; người phải về nước theo điều ước quốc tế; hoặc các trường hợp đặc biệt vì lý do quốc phòng, an ninh.
Bên cạnh đó, luật sửa đổi cũng điều chỉnh, bổ sung đối tượng được cấp hộ chiếu ngoại giao và công vụ. Theo đó, cấp phó của người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được cấp hộ chiếu ngoại giao. Đồng thời, người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và cấp xã được cấp hộ chiếu công vụ, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay.
Những thay đổi lần này được đánh giá là nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, đồng thời đảm bảo phù hợp với thực tiễn vận hành và yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập cảnh.
