Vụ 147 điểm 10 Toán ở Tuyên Quang: Khi nào nam giáo viên được trả tự do?
Sau khi Công an tỉnh Tuyên Quang thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với một giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang để điều tra liên quan vụ 147 bài thi Toán đạt điểm 10, nhiều người đặt câu hỏi vì sao cơ quan điều tra áp dụng biện pháp này thay vì "bắt" như cách hiểu thông thường. Các luật sư đã có những phân tích về quy định pháp luật và các khả năng có thể xảy ra trong quá trình điều tra.
Tối 5/7, Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã thi hành Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (sinh năm 1998), giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, để điều tra liên quan đến kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia năm 2026 tại điểm thi của ngôi trường này.
Thông tin trên nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt là thắc mắc vì sao cơ quan điều tra sử dụng biện pháp "giữ người trong trường hợp khẩn cấp" thay vì "bắt" như cách gọi phổ biến.
Theo Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM), đây là một biện pháp ngăn chặn được quy định tại Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự. Biện pháp này được áp dụng khi cơ quan có thẩm quyền đã có những căn cứ ban đầu cho thấy một người có liên quan đến tội phạm, đồng thời cần xử lý ngay nhằm ngăn chặn nguy cơ bỏ trốn, tiêu hủy chứng cứ, tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội hoặc gây cản trở cho quá trình điều tra.
Luật sư cho biết việc giữ người trong trường hợp khẩn cấp thường được áp dụng ở giai đoạn đầu của quá trình điều tra. Khi đó, người bị giữ chưa chắc đã là bị can và cũng không đồng nghĩa với việc đã phạm tội, nhưng cơ quan điều tra nhận thấy cần có biện pháp ngăn chặn kịp thời để bảo đảm việc xác minh vụ án.
Liên hệ với vụ việc tại Tuyên Quang, Luật sư Hoàng Hà nhận định nếu nghi vấn liên quan đến việc sửa điểm, can thiệp dữ liệu, làm sai lệch hồ sơ, thông đồng hoặc tiêu hủy tài liệu thì yếu tố khẩn cấp hoàn toàn có thể được đặt ra.
Theo phân tích, trong các vụ án liên quan đến điểm thi, chứng cứ không chỉ tồn tại dưới dạng hiện trường truyền thống mà còn nằm trong dữ liệu điện tử, tài khoản, thiết bị, quy trình chấm thi, bảng điểm, lịch sử truy cập hệ thống, các trao đổi nội bộ và lời khai của những người liên quan.
Chính vì vậy, luật sư nhấn mạnh không nên hiểu rằng việc công an giữ người trong trường hợp khẩn cấp đồng nghĩa người đó chắc chắn đã phạm tội.
Đây chỉ là một biện pháp tố tụng phục vụ công tác điều tra. Người bị giữ vẫn được pháp luật bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực.
Khi nào người bị giữ khẩn cấp có thể được trả tự do?
Theo Luật sư Hoàng Hà, trong vụ việc đang được điều tra tại Tuyên Quang, việc áp dụng lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp cho thấy cơ quan điều tra đang muốn kiểm soát người bị nghi có liên quan, đồng thời bảo toàn các chứng cứ phục vụ quá trình xác minh.
Do đó, việc nam giáo viên này có bị khởi tố bị can hay không, bị xem xét về tội danh nào, có bị áp dụng biện pháp tạm giam hay cuối cùng có bị xác định có tội hay không vẫn phải chờ kết quả điều tra, kiểm sát và xét xử theo đúng trình tự pháp luật.
Luật sư cũng cho biết sau khi giữ người trong trường hợp khẩn cấp, cơ quan điều tra phải tiến hành lấy lời khai ngay. Trong thời hạn luật định, cơ quan có thẩm quyền phải đưa ra quyết định tiếp theo.
Nếu quá trình xác minh không đủ căn cứ, người bị giữ sẽ được trả tự do. Ngược lại, nếu có đủ cơ sở pháp lý, cơ quan điều tra có thể ra quyết định tạm giữ hoặc ban hành lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp để chuyển sang các thủ tục tố tụng tiếp theo.
Trong khi đó, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng nếu kết quả điều tra xác định có cán bộ tham gia tổ chức kỳ thi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sửa điểm, nâng điểm hoặc can thiệp làm sai lệch kết quả thi vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân thì có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo Điều 356 Bộ luật Hình sự.
Ngoài ra, nếu việc nâng điểm được thực hiện thông qua việc nhận tiền hoặc lợi ích vật chất từ phụ huynh hoặc người khác thì người nhận tiền có thể bị xem xét về tội Nhận hối lộ, còn người đưa tiền có thể bị xử lý về tội Đưa hối lộ theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 06/7/2026 | 14h45)
