Vàng từng mất 9 năm để "về bờ" sau cú sập năm 2012, kịch bản cũ có đang lặp lại?
Thị trường vàng đang chứng kiến đợt bán tháo kinh hoàng nhất lịch sử. Gần đây nhất, năm 2012, vàng cũng đã có cú sập lịch sử và nhà đầu tư "đu đỉnh" năm 2021 phải mất 9 năm mới hòa vốn. Dù vậy, đại diện Hội đồng vàng thế giới cho rằng, bối cảnh hiện tại đã rất khác so với năm 2012.
Thị trường vàng toàn cầu vừa trải qua một đợt biến động mạnh chưa từng có khi giá lao dốc liên tục trong những phiên gần đây. Diễn biến này thúc đẩy Hội đồng Vàng thế giới đưa ra những phân tích cụ thể nhằm làm rõ bản chất của hiện tượng trên cũng như dự báo xu hướng tiếp theo của kim loại quý.
Cụ thể, trong phiên giao dịch ngày 2/2, giá vàng thế giới liên tục giằng co quanh mốc 4.600 USD/ounce, thậm chí có nhiều thời điểm đã rơi xuống dưới ngưỡng 4.500 USD/ounce. So với mức giá cao nhất mọi thời đại được thiết lập vào ngày 29/1 là 5.600 USD/ounce, giá trị của kim loại này đã sụt giảm khoảng 18% đến 19%. Diễn biến này khiến thị trường rơi vào một làn sóng bán ra ồ ạt với quy mô lớn.
Nhìn lại lịch sử, thị trường cũng từng chứng kiến những giai đoạn tăng phi mã rồi giảm sâu tương tự. Điển hình là sau khi chạm đỉnh cao hơn 1.900 USD/ounce vào năm 2011, giá vàng thế giới đã lao dốc liên tiếp và chạm đáy quanh mức 1.000 USD/ounce vào năm 2015. Tại thị trường Việt Nam, giá vàng miếng SJC thời điểm đó cũng giảm mạnh từ mức đỉnh 50 triệu đồng/lượng xuống còn 30-31 triệu đồng/lượng. Kể từ cú giảm sâu năm 2012, thị trường phải mất tới 9 năm, tức là đến năm 2020 mới có thể khôi phục lại trạng thái ban đầu.
Ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới.
Trước những băn khoăn về việc liệu diễn biến hiện tại có lặp lại kịch bản cũ hay không, ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới đã có cuộc trao đổi với báo chí vào chiều ngày 2/2. Ông nhận định rằng bối cảnh sụt giảm của thị trường hiện nay có những điểm khác biệt căn bản so với giai đoạn năm 2012.
Theo ông, việc giá vàng lập đỉnh năm 2011 rồi đi xuống vào năm 2012 là do những lo ngại về lạm phát xuất phát từ các gói nới lỏng định lượng (QE) đã không diễn ra như dự đoán, khiến người mua không còn động lực để tích trữ tài sản này. Trong khi đó, môi trường tài chính của năm 2026 lại mang những đặc điểm hoàn toàn khác.
Yếu tố thứ nhất là các nguy cơ hiện nay liên quan đến vấn đề địa chính trị, xu hướng giảm lãi suất và những lo ngại về sự độc lập của các ngân hàng trung ương đều là thực tế đang hiển hiện và khó có thể sớm chấm dứt.
Yếu tố thứ hai nằm ở thành phần các nhà đầu tư tham gia thị trường hiện tại. Nếu như 14 năm trước, thị trường chủ yếu chịu sự chi phối từ các quốc gia phương Tây, thì nay cấu trúc này đã mang tính toàn cầu hóa rõ nét. Sự xuất hiện của các ngân hàng trung ương thuộc nhóm nền kinh tế mới nổi, các nhà đầu tư khu vực châu Á, cùng các tổ chức phát hành tài sản số, tổ chức tài chính lớn và cá nhân đã tạo nên một nền tảng nâng đỡ thị trường kiên cố hơn trước các cú sốc.
Trả lời câu hỏi của baodautu.vn về việc có hay không các quỹ lớn đang bán xả vàng chốt lời, ông Shaokai Fan cho biết, Hội đồng vàng chưa ghi nhận được dữ liệu nào liên quan đến các quỹ "xả vàng". Ngoài ra, theo thông lệ hàng năm, các quỹ thường mạnh tay mua vào trong tháng Giêng hàng năm.
Báo cáo cho thấy trong năm vừa qua, khối ngân hàng trung ương vẫn là một động lực cốt lõi hỗ trợ giá vàng với tổng khối lượng mua ròng trong năm 2025 đạt 863 tấn. Dù lượng mua này thấp hơn mức trên 1.000 tấn ghi nhận trong 3 năm liên tiếp trước đó, xu hướng tích lũy vẫn dịch chuyển theo hướng tích cực, đặc biệt là trong quý 4 với 230 tấn được đưa vào kho dự trữ quốc gia.
Đại diện Hội đồng Vàng thế giới cũng chỉ ra một số đơn vị có khối lượng giao dịch lớn như Ngân hàng Trung ương Ba Lan với 2 năm liên tục mua ròng tích cực và vừa công bố phương án sẽ tiếp tục gia tăng tích lũy. Một trường hợp điển hình khác là quốc gia Kazakhstan, vốn là một nước sản xuất vàng thường có xu hướng bán ra khi được giá, nhưng hiện tại lại chủ động mua vào do những lo ngại về các biến động trong năm 2025. Thêm vào đó, thị trường còn chào đón sự trở lại của các ngân hàng trung ương từng tạm dừng hoạt động này như Brazil, Indonesia hay Guatemala.
Nhận định về triển vọng của thị trường trong năm 2026, ông Shaokai Fan cho rằng cho dù giá vàng có sự điều chỉnh sau khi vượt ngưỡng 5.000 USD/ounce vào giai đoạn đầu năm, các nền tảng cốt lõi nâng đỡ giá vẫn rất bảo đảm. Những xung đột địa chính trị, mối nguy an ninh, rủi ro trong hoạt động thương mại và đặc biệt là các dự báo xoay quanh tính độc lập cũng như lộ trình lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục là các tác nhân dịch chuyển chính.
"Thị trường sẽ còn nhiều biến động do sự tham gia của dòng tiền đầu cơ, nhưng các đợt điều chỉnh giá ngắn hạn thường được các nhà đầu tư tổ chức và ngân hàng trung ương xem là cơ hội để tích lũy thêm tài sản", ông Shaokai Fan nhận định.
Đối với các cá nhân tham gia thị trường, chuyên gia này đưa ra lời khuyên rằng trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu còn nhiều yếu tố khó đoán định, vàng cần được xem như một công cụ thiết lập sự cân bằng trong danh mục tài sản, thay vì chỉ coi đây là một phương thức đầu cơ trong ngắn hạn.
“Vàng không phải là tài sản được thiết kế để “đánh nhanh, thắng nhanh”, mà phát huy hiệu quả khi được nhìn nhận như một công cụ phân bổ tài sản chiến lược. Những nhịp điều chỉnh nếu xảy ra thường đóng vai trò tái cân bằng thị trường hơn là tín hiệu đảo chiều xu hướng dài hạn.”
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 18/06/2026 |
