Lời khuyên cho những người thường xuyên bật đèn lúc ngủ

Bảo Thoa - 2026-05-07 14:56:11 (GMT+7)

Đây là một thói quen đơn giản khi đi ngủ của nhiều người, nhưng thực ra lại có tác động trực tiếp đến sức khỏe và tuổi thọ.

Ngày 7/5/2026, báo Phụ Nữ Mới đăng tải bài viết: "Lời khuyên cho những người thường xuyên bật đèn lúc ngủ" có nội dung như sau:

Bật đèn khi đi ngủ là thói quen của không ít người, xuất phát từ cảm giác an toàn và dễ chịu khi không gian vẫn có ánh sáng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy việc duy trì ánh sáng trong suốt giấc ngủ, dù chỉ ở mức độ nhẹ, có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đối với sức khỏe. Một hành động tưởng chừng vô hại, nếu kéo dài trong nhiều năm, hoàn toàn có thể trở thành nguy cơ âm thầm ảnh hưởng đến ti:m mạ:ch, chuyển hóa và tuổi thọ.

Thói quen bật đèn khi ngủ: nguồn gốc từ yếu tố tâm lý

Theo các chuyên gia tại Trung tâm Sức khỏe tâm thần Tây An (Đại học Trung Y Dược Thiểm Tây, Trung Quốc), nguyên nhân khiến nhiều người không thể ngủ trong bóng tối chủ yếu bắt nguồn từ yếu tố tâm lý. Thói quen này thường hình thành từ thời thơ ấu, khi trẻ nhỏ có xu hướng sợ bóng tối, dễ liên tưởng đến những hình ảnh đáng s:ợ vào ban đêm. Trạng thái bất an đó, nếu không được điều chỉnh, có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành.

Bên cạnh đó, những người thường xuyên chịu áp lực tâm lý, căng thẳng hoặc có chất lượng giấc ngủ kém cũng dễ phụ thuộc vào ánh sáng. Với họ, việc bật đèn giống như một cách tạo cảm giác kiểm soát không gian, giúp giảm lo âu và dễ đi vào giấc ngủ hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc không thể ngủ nếu thiếu ánh sáng có thể là dấu hiệu của rối loạn giấc ngủ hoặc bất ổn tâm lý, cần được quan tâm đúng mức.

Bằng chứng khoa học về tác động của ánh sáng ban đêm

Một nghiên cứu công bố tháng 3/2022 trên tạp chí khoa học PNAS, do nhóm chuyên gia thuộc Đại học Northwestern (Mỹ) thực hiện, đã cung cấp những bằng chứng rõ ràng về ảnh hưởng của ánh sáng trong lúc ngủ.

Nghiên cứu được tiến hành trên 20 tình nguyện viên khỏe mạnh, chia thành hai nhóm: một nhóm ngủ trong điều kiện ánh sáng yếu, nhóm còn lại ngủ trong môi trường có ánh sáng trung bình. Kết quả cho thấy chỉ sau một đêm, nhóm tiếp xúc với ánh sáng mạnh hơn đã xuất hiện những thay đổi đáng kể về sinh lý.

Cụ thể, nhịp tim của họ cao hơn so với bình thường, cơ thể duy trì trạng thái cảnh giác thay vì thư giãn hoàn toàn. Đáng chú ý, huyết áp ban đêm – vốn cần giảm để tim được nghỉ ngơi – lại tăng lên. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, nguy cơ mắc các bệnh ti:m mạ:ch sẽ gia tăng rõ rệt.

Không dừng lại ở đó, nghiên cứu còn ghi nhận dấu hiệu kháng insulin ở nhóm ngủ trong môi trường có ánh sáng. Khi cơ thể giảm độ nhạy với insulin, lượng đường trong m:áu tăng cao, kéo theo nguy cơ tiền ti:ểu đư:ờng, ti:ểu đư:ờng type 2, béo phì, r:ối lo:ạn m:ỡ m:áu và tăng huyết áp. Đây đều là những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe lâu dài.

Một phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là tác động tiêu cực của ánh sáng ban đêm rõ rệt hơn ở người cao tuổi, đặc biệt trong độ tuổi từ 63 đến 84. Ở nhóm này, việc duy trì thói quen bật đèn khi ngủ trong thời gian dài làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh ti:m mạ:ch và ti:ểu đườ:ng.

Các chuyên gia lý giải rằng khi tuổi tác tăng lên, khả năng thích nghi của cơ thể với các yếu tố môi trường suy giảm. Ánh sáng vào ban đêm dễ làm rố:i lo:ạn nhịp sinh học – cơ chế “đồng hồ sinh học” điều khiển nhiều chức năng quan trọng như tiết hormone, điều hòa huyết áp, nhịp tim và quá trình trao đổi chất.

Khi nhịp sinh học bị p:há v:ỡ, cơ thể không còn duy trì được trạng thái nghỉ ngơi tối ưu, dẫn đến sự suy giảm chức năng và gia tăng nguy cơ bệnh tật. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ.

Khuyến nghị từ chuyên gia: điều chỉnh thói quen ngủ để bảo vệ sức khỏe

Trước những bằng chứng khoa học nêu trên, các chuyên gia y tế khuyến nghị nên hạn chế tối đa ánh sáng trong khi ngủ. Tiến sĩ Phyllis Zee, Trưởng khoa Y học giấc ngủ tại Đại học Northwestern và là đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh rằng ngay cả ánh sáng yếu cũng có thể tác động đến hoạt động sinh lý của cơ thể.

Giải pháp đơn giản nhất là tạo môi trường ngủ trong bóng tối hoàn toàn. Trong trường hợp cần ánh sáng vì lý do an toàn, đặc biệt với người cao tuổi, nên sử dụng đèn có cường độ rất thấp và bố trí gần sàn nhà để tránh ánh sáng chiếu trực tiếp vào mắt.

Màu sắc ánh sáng cũng cần được lưu ý. Các loại đèn có ánh sáng hổ phách, đỏ hoặc cam ít gây k:ích th:ích nã:o bộ hơn so với ánh sáng trắng hoặc xanh lam – vốn có khả năng ứ:c c:hế hormone melatonin, làm gián đoạn giấc ngủ.

Với những người đã quen bật đèn khi ngủ, việc thay đổi nên thực hiện theo lộ trình. Có thể bắt đầu bằng cách tắt đèn trong phòng ngủ, chỉ giữ ánh sáng ở khu vực bên ngoài như hành lang hoặc phòng tắm, sau đó giảm dần độ sáng để cơ thể thích nghi.

Ngoài ra, cần hạn chế các nguồn sáng từ môi trường bên ngoài bằng cách sử dụng rèm cửa dày, mặt nạ che mắt hoặc bố trí lại vị trí giường ngủ sao cho tránh ánh sáng chiếu trực tiếp.

Tiếp đến, báo Người Đưa Tin thông tin thêm trong bài viết: "Vì sao nên bật đèn nhà vệ sinh xuyên đêm khi ngủ ở khách sạn?" cụ thể như sau:

Nhiều hành khách khi ngủ tại khách sạn, nhà nghỉ, thường có thói quen tắt hết mọi thiết bị điện và để phòng tối cho dễ ngủ.

Tuy nhiên, những người có kinh nghiệm lâu năm làm việc tại môi trường này đều đưa ra lời khuyên chung - không nên tắt điện trong nhà vệ sinh khi ngủ.

Thực tế, việc bật đèn nhà vệ sinh khi ngủ ở khách sạn có nhiều lợi ích mà nhiều người chưa biết. Hành động đơn giản này thậm chí sẽ cứu mạng bạn khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

Chủ động trong các trường hợp khẩn cấp

Bật đèn trong nhà vệ sinh khi ngủ trong khách sạn là một biện pháp có thể "cứ:u mạng" bạn khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

Nhờ ánh sáng hắt ra từ nhà vệ sinh, bạn sẽ dễ dàng tìm được lối thoát nếu có tình huống bất ngờ xảy ra như động đất, chuông báo cháy, k:ẻ xấ:u đột nhập vào phòng...

Ở môi trường mới, không bật đèn, bóng tối bao trùm, bạn sẽ rất khó tìm được lối ra. Trong lúc hoảng loạn, việc bình tĩnh tìm điện thoại hay công tắc đèn sẽ làm mất thời gian thoát khỏi ng:uy hiể:m.

Tất nhiên, chẳng ai muốn các tình huống xấu như vậy xảy ra nhưng phòng xa vẫn hơn.

Đi vệ sinh thuận tiện hơn

Nếu cần đi vệ sinh ban đêm, ánh sáng nhẹ phát ra từ phòng tắm sẽ giúp mọi việc thuận tiện hơn, không cần tìm công tắc đèn trong bóng tối. Ảnh minh họa

Bật đèn phòng tắm sẽ giúp việc đi vệ sinh lúc nửa đêm trở nên thuận tiện hơn, không cần phải mò mẫm công tắc đèn trong bóng tối.

Khách sạn không phải nhà của bạn nên nhiều khi không quen với vị trí công tắc, nhất là nửa đêm thức giấc, đầu óc không tỉnh táo, việc tìm kiếm không phải dễ dàng.

Xoa dịu cảm xúc s:ợ h:ãi

Nếu bạn là người nhát gan, không quen ngủ ở nơi lạ thì việc đèn sáng trong nhà vệ sinh sẽ giúp bạn yên tâm. Nó tạo ra một nguồn ánh sáng vừa đủ, có thể giúp xoa dịu cảm giác lo lắng trong lòng mà không khiến bạn bị mất ngủ.

Bởi khi ngủ ở một không gian lạ bạn thường có tâm lý không an tâm và không được thoải mái như ở nhà. Chính vì vậy, việc bật đèn nhà vệ sinh sẽ giúp bạn an tâm hơn và không cảm thấy giật mình sợ hãi khi đang ngủ.

Tránh mất ngủ

Mọi người có xu hướng quen với bộ nhớ nã:o, khi đổi địa điểm ngủ sẽ gây nhầm lẫn, không tìm thấy nhà vệ sinh. Việc mấ:t nhiều thời gian mò mẫm khiến chúng ta dễ bị thức dậy và tỉnh ngủ hẳn, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Hơn nữa, khi thức dậy ban đêm, cảm giác cân bằng không còn tốt như ban ngày. Sàn phòng tắm có thể không phẳng, nếu không chú ý, có thể bị trượt và gây tai nạn.

Giúp ngủ ngon hơn

Kết quả một cuộc khảo sát cho thấy, khi ngủ ở khách sạn và bật đèn phòng tắm sẽ tạo ra bầu không khí bình yên hơn. Do môi trường khách sạn tương đối xa lạ nên nếu tắt hết đèn, bóng tối dễ làm tăng cảm giác sợ hãi.

Thông thường, đèn phòng tắm được thiết kế có ánh sáng dễ chịu không gây chói mắt. Nếu căn phòng có chút ánh sáng yếu chiếu vào làm tăng cảm giác an toàn, giúp mọi người dễ đi sâu vào giấc ngủ.

Đảm bảo an toàn

Buổi tối là lúc bạn phải cảnh giác khi ở phòng khách sạn một mình. Lúc này bạn có thể bật đèn trong phòng tắm, chỉ một hành động nhỏ nhưng có thể khiến những người có suy nghĩ bậy bạ không dám thực hiện ý định. Vì khi thấy bật đèn sáng họ sẽ nghĩ người bên trong chưa ngủ và kẻ xấu sẽ không dám đến phòng của bạn để ăn trộm.

Giúp phòng thoáng mát hơn

Ở nhiều khách sạn, đèn phòng tắm và quạt hút mùi thường nối chung với nhau bằng một công tắc. Bởi vậy, khi bật đèn, quạt hút mùi sẽ hoạt động, giúp không khí trong phòng tươi mát hơn, tránh cảm giác ngột ngạt do thường xuyên bị đóng kín.