Virus EV71 bủa vây, các tỉnh phía Nam siết hàng rào chống dịch
Dịch tay chân miệng gia tăng nhanh tại các tỉnh phía Nam đầu năm nay, chiếm phần lớn ca mắc cả nước. Ngành y tế đang đồng loạt triển khai biện pháp kiểm soát, hạn chế ca nặng.
Tạp Chí Tri Thức đưa tin với tiêu đề: "Virus EV71 bủa vây, các tỉnh phía Nam siết hàng rào chống dịch", nội dung được đăng tải như sau:
Theo Bộ Y tế, trong gần 3 tháng đầu năm nay, cả nước ghi nhận 25.094 ca mắc tay chân miệng, nhiều ca không qua khỏi. Đáng chú ý, khu vực phía Nam chiếm tới 18.031 ca, tương đương 71,9% tổng số ca cả nước.
Bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ 1-5 tuổi, chiếm 92,7%. Đây là nhóm tuổi có nguy cơ cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ bị virus tấn công và diễn tiến nặng.
Tại các bệnh viện tuyến cuối khu vực phía Nam như Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố và Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, số bệnh nhi đến khám và điều trị đang tăng nhanh. Áp lực điều trị vì vậy cũng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh xuất hiện các ca nặng liên quan đến chủng virus độc lực cao.
Các bệnh viện thực hiện cách ly trẻ mắc tay chân miệng. Ảnh: Khương Nguyễn.
EV71 xuất hiện trở lại, cảnh báo nguy cơ bệnh nặng
Một trong những yếu tố đáng lo ngại của dịch năm nay là sự quay trở lại của virus Enterovirus 71 (EV71), chủng virus có khả năng gây biến chứng nặng.
Tương tự, tại TP.HCM, hệ thống giám sát dịch tễ cũng ghi nhận EV71 quay trở lại. Đây là tác nhân từng gây ra các đợt dịch lớn vào các năm 2011, 2018 và gần nhất là năm 2023. Theo bà Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), trong những năm mà tác nhân không phải EV71 hoặc Coxsackie A16, hầu như không ghi nhận ca không qua khỏi. Không chỉ tập trung tại TP.HCM, dịch tay chân miệng đang lan rộng ra nhiều tỉnh, thành phía Nam với xu hướng gia tăng rõ rệt.
Tại Khánh Hòa, gần 1.400 ca mắc tay chân miệng được ghi nhận từ đầu năm đến hết tháng 3, trong đó phần lớn do EV71 gây ra. Đây là loại virus có độc lực cao, tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng thần kinh và không qua khỏi. Toàn tỉnh Khánh Hòa ghi nhận 21 ổ dịch, tăng 4,2 lần so với cùng kỳ năm 2025, trong đó còn 8 ổ dịch đang hoạt động tại các địa phương như Ninh Hòa, Cam Lâm, Cam Ranh.
Tại Cần Thơ, kết quả xét nghiệm cũng đã ghi nhận trường hợp dương tính với EV71, trong bối cảnh trước đó cùng kỳ năm 2025 chưa ghi nhận chủng này. Thống kê của ngành y tế, số ca mắc tại thành phố đến nay là 954 ca, tăng 125%. Đáng chú ý, số ca nặng tăng rõ rệt với 9 ca độ 2B, 1 ca độ 3 và 2 ca độ 4, cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước.
Tại TP.HCM, tính đến hết ngày 30/3, thành phố ghi nhận 9.107 ca mắc, tăng 191% so với cùng kỳ năm 2025. Sau giai đoạn giảm đầu năm, từ đầu tháng 3 đến nay, số ca mắc hàng tuần đã tăng trở lại. Riêng tuần 13 ghi nhận 940 ca, tăng khoảng 43% so với trung bình 4 tuần trước đó.
Diễn biến này cho thấy dịch không còn tập trung cục bộ mà đã lan rộng, xuất hiện đồng thời tại nhiều địa phương trong khu vực.
Số ca tay chân miệng ở phía Nam tiếp tục tăng mạnh. Ảnh: Hoài Bảo.
Đồng loạt kích hoạt chống dịch
Trước tình hình trên, các tỉnh, thành phía Nam đã đồng loạt triển khai các biện pháp phòng chống dịch.
Tại Khánh Hòa, ngành y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý triệt để các ổ dịch, đồng thời đẩy mạnh truyền thông tại cộng đồng và trường học.
Trong khi đó, Sở Y tế Đồng Nai yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh chủ động phương án thu dung, cấp cứu và điều trị bệnh nhân khi số ca gia tăng. Đồng thời ngành y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh trong cộng đồng.
Các đơn vị được yêu cầu rà soát kế hoạch phòng chống dịch, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị; đặc biệt nâng cao năng lực phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng.
Tại Cần Thơ, ngành y tế triển khai nhiều kế hoạch phòng chống dịch ngay từ đầu năm, tăng cường giám sát theo quy định, xử lý ổ dịch và đẩy mạnh truyền thông tại trường học, đặc biệt là khối mầm non, mẫu giáo.
Trong khi đó, môi trường nhà trẻ, mẫu giáo là nơi có nguy cơ lây lan dịch cao do trẻ tiếp xúc gần và chưa có ý thức vệ sinh cá nhân.
TP.HCM đã yêu cầu tăng cường phối hợp giữa ngành y tế và giáo dục, tập trung phát hiện sớm trẻ mắc bệnh thông qua kiểm tra sức khỏe hàng ngày, theo dõi nguyên nhân nghỉ học.
Khi phát hiện ca bệnh, giáo viên phải báo ngay cho trạm y tế để kịp thời xử lý, khoanh vùng và khử khuẩn, tránh lây lan diện rộng.
Trẻ mắc tay chân miệng có biểu hiện nổi các chấm đỏ. Ảnh: Hoài Bảo.
Tương tự, nhiều địa phương cũng duy trì kiểm tra, giám sát thường xuyên tại các cơ sở giáo dục, đảm bảo vệ sinh môi trường, không dùng chung vật dụng cá nhân và tăng cường rửa tay cho trẻ.
Theo quy luật hàng năm, tay chân miệng thường bắt đầu tăng từ tháng 3-4, kéo dài đến khoảng tháng 5-6, sau đó giảm rồi tăng trở lại vào tháng 9-10. Với diễn biến hiện tại, khi số ca đã tăng từ đầu tháng 3 và EV71 xuất hiện trở lại, nguy cơ dịch tiếp tục gia tăng trong những tuần tới là rất lớn.
Yếu tố thời tiết nắng mưa xen kẽ, độ ẩm cao tại khu vực phía Nam cũng tạo điều kiện thuận lợi cho virus tồn tại và lây lan trong cộng đồng. Trong bối cảnh chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu, ngành y tế nhấn mạnh phòng bệnh là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Các biện pháp được khuyến cáo gồm:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
- Vệ sinh đồ chơi, vật dụng, bề mặt tiếp xúc
- Không cho trẻ dùng chung vật dụng cá nhân
- Theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày
Khoảng 80% trường hợp có thể điều trị tại nhà, tuy nhiên phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao khó hạ, giật mình, run tay chân để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.
Theo quy định, trẻ mắc bệnh phải nghỉ học ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng để hạn chế lây lan.
Bên cạnh phòng bệnh, ngành y tế cũng tập trung nâng cao năng lực điều trị, đặc biệt với các ca nặng. Các cơ sở y tế được yêu cầu đảm bảo đủ nhân lực, thuốc, vật tư và trang thiết bị; tăng cường tập huấn cho nhân viên y tế về phát hiện sớm và xử trí kịp thời.
Tuy hiện chưa ghi nhận tình trạng thiếu thuốc, nhưng bài học từ các năm trước cho thấy nguy cơ thiếu globulin miễn dịch (IVIG) có thể xảy ra khi dịch đạt đỉnh. Do đó, các địa phương kiến nghị có cơ chế điều phối và đấu thầu tập trung để đảm bảo nguồn cung.
Báo VnExpress đưa tin với tiêu đề: "Bộ Nội vụ: Không chủ trương hoán đổi nghỉ lễ trong tháng 4", nội dung được đăng tải như sau:
Ngày 3/4, ông Vũ Trọng Bình, Cục trưởng Việc làm - cơ quan soạn thảo lịch nghỉ lễ Tết hàng năm, cho biết Bộ Nội vụ đã thông báo cụ thể về những ngày nghỉ lễ Tết năm 2026, trên cơ sở xin ý kiến công đoàn các cấp và cơ quan ban ngành Trung ương. Thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động, các kỳ nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) nghỉ một ngày; dịp 30/4-1/5 nghỉ hai ngày.
"Bộ Nội vụ và Chính phủ đã thống nhất không có chủ trương gì mới so với thông báo ngày nghỉ trước đó", ông nhấn mạnh.
Các kỳ nghỉ lễ trong tháng Tư cách nhau hai ngày làm việc bình thường 28- 29/4. Đồ họa: Tạ Lư
Như vậy, ngày 10/3 Âm lịch rơi vào chủ nhật 26/4, theo quy định sẽ được nghỉ bù vào thứ hai 27/4, kỳ nghỉ vì thế lễ kéo dài ba ngày 25-27/4. Sau giỗ Tổ, người lao động đi làm bình thường ngày 28-29/4 và bước vào kỳ nghỉ lễ tiếp theo. Dịp 30/4 và Quốc tế lao động 1/5, người lao động được nghỉ hai ngày chính thức, thêm hai ngày cuối tuần nên tổng ngày nghỉ là 4, từ thứ năm 30/4 đến chủ nhật 3/5.
Lịch trên áp dụng cho công chức, viên chức, lao động khu vực nhà nước. Lao động khu vực tư có thể thỏa thuận với doanh nghiệp hoặc áp dụng ngày nghỉ phép hàng năm trên cơ sở đồng thuận giữa hai bên. Do vậy trước kỳ nghỉ lễ, một số trường đại học chủ động công bố lịch hoán đổi để giảng viên, sinh viên đặt vé về quê hoặc có kế hoạch riêng. Nhiều lao động trong doanh nghiệp dự tính nghỉ phép hai ngày làm việc xen kẽ để nghỉ thông hai kỳ lễ kéo dài 9 ngày.
Việt Nam hiện có 11 ngày nghỉ lễ chính thức, gồm Tết Dương lịch 1 ngày, Tết Nguyên đán 5 ngày, giỗ Tổ Hùng Vương 1 ngày, dịp 30/4-1/5 là 2 ngày, Quốc khánh 2 ngày.
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó đề xuất 24/11 là ngày Văn hóa Việt Nam, lao động nghỉ làm hưởng nguyên lương. Việc này nhằm thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị, tạo điều kiện để nhân dân nâng cao khả năng hưởng thụ văn hóa, khuyến khích đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo, góp phần lan tỏa lối sống văn hóa, văn minh trong toàn xã hội.
Trước đó, Cục Việc làm Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung 24/11 là ngày nghỉ lễ khi sửa đổi Bộ luật Lao động sắp tới. Nếu được thông qua, số ngày nghỉ lễ chính thức trong năm sẽ tăng lên 12.
