Giá vàng đang xuất hiện nghịch lý chưa từng có
Sự đảo chiều này đang tạo ra một hiện tượng được giới kinh doanh gọi là "nghịch lý vàng", buộc các dòng vốn lớn trên thế giới phải thay đổi tư duy phân tích khi các xung đột tại khu vực Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo ghi nhận từ các diễn biến mới nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, một hiện tượng trái ngược với các quy luật truyền thống đang diễn ra khi hòa bình lại trở thành động lực thúc đẩy giá kim loại quý bứt phá. Ngay trong phiên giao dịch sáng ngày 15/6, giá vàng thế giới đã ghi nhận mức tăng trưởng vô cùng mạnh mẽ, chạm mốc 4.300 USD/ounce, trong khi thị trường năng lượng chứng kiến giá dầu thô sụt giảm sâu tới hơn 4%.
Sự đảo chiều này đang tạo ra một hiện tượng được giới kinh doanh gọi là "nghịch lý vàng", buộc các dòng vốn lớn trên thế giới phải thay đổi tư duy phân tích khi các xung đột tại khu vực Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt.
Nhìn lại chặng đường lịch sử, kim loại quý này luôn đảm nhận vai trò là công cụ phòng hộ an toàn hàng đầu mỗi khi cục diện thế giới xảy ra biến động lớn. Minh chứng rõ nét là từ sự kiện vùng Vịnh năm 1990, giai đoạn suy thoái kinh tế 2008, cho đến biến động Nga - Ukraine năm 2022 và giai đoạn căng thẳng giữa Mỹ và Iran vào cuối tháng 2/2026, giá trị của vàng thường có xu hướng tăng phi mã tỷ lệ thuận với các rủi ro về mặt địa chính trị.
Nghịch lý năm 2026: hòa bình Mỹ - Iran khiến dầu giảm, lạm phát hạ nhiệt, Fed có cơ hội cắt giảm lãi suất và vàng bật tăng lên 4.300 USD/ounce chỉ trong một phiên. Ảnh: CNBC
Tuy nhiên, các số liệu thực tế được thống kê trong những tuần gần đây đã cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác biệt. Báo cáo từ nền tảng cung cấp thông tin tài chính toàn cầu Investing.com chỉ ra rằng, xuyên suốt tháng 5/2026, cục diện thị trường đã vận hành theo một kịch bản trái ngược hoàn toàn với thói quen đầu tư thông thường.
Cụ thể, vào những thời điểm xuất hiện các thông tin mang tính chất leo thang căng thẳng, giá vàng lại quay đầu giảm sâu; ngược lại, cứ mỗi khi xuất hiện các tín hiệu tích cực về một thỏa thuận ngoại giao giữa Mỹ và Iran, mặt hàng này lại thiết lập đà tăng trưởng mạnh mẽ.
Số liệu thống kê chi tiết từ các phiên giao dịch trước đó đã minh chứng rõ nét cho xu hướng này: vào ngày 18/3, trước các luồng thông tin về hoạt động can thiệp quân sự bằng không quân của Israel hướng vào khu vực khai thác khí đốt Nam Pars của Iran, giá vàng lập tức bốc hơi hơn 3%. Trái lại, đến ngày 31/3, sau tuyên bố của Tổng thống Trump về việc sẵn sàng khép lại các bất ổn mà không đặt điều kiện tiên quyết về việc mở lại tuyến hải trình qua eo biển Hormuz, giá vàng đã lập tức đảo chiều và bứt phá tới 3,7% chỉ trong vòng một phiên giao dịch.
Theo phân tích của giới chuyên môn, diễn biến đảo ngược của quy luật "bất ổn thì tăng, bình yên thì giảm" trong giai đoạn này chịu sự chi phối mang tính quyết định từ thị trường năng lượng.
Thời điểm căng thẳng giữa các bên nổ ra vào cuối tháng 2/2026, tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz — nơi trung chuyển tới một phần năm tổng sản lượng dầu thô trên toàn thế giới — đã rơi vào trạng thái gần như tê liệt hoàn toàn. Hệ quả là giá dầu Brent lập tức phá vỡ ngưỡng 67 USD/thùng ở giai đoạn trước đó, neo cao ở vùng trên 90 USD/thùng suốt 9 tuần liên tiếp, khiến áp lực chi phí sinh hoạt và lạm phát trên quy mô toàn cầu bùng phát trở lại.
Dù vậy, khi các giải pháp ngoại giao xuất hiện, cục diện thị trường bắt đầu vận hành theo một mối tương quan mới. Những kỳ vọng về việc khơi thông trở lại eo biển Hormuz đã khiến giá dầu lao dốc, gián tiếp làm giảm bớt gánh nặng lạm phát. Khi áp lực giá cả được kiểm soát, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ có thêm không gian để thay đổi lộ trình điều hành, hướng tới việc cắt giảm lãi suất cơ bản sớm hơn mốc thời gian dự kiến trước đó.
Chính việc lãi suất kỳ vọng và hiệu suất đầu tư thực tế giảm xuống đã biến vàng thành một kênh phân phối vốn có sức hút vượt trội hơn hẳn so với thị trường trái phiếu hay các danh mục tài sản có phát sinh lợi tức khác. Chuỗi phản ứng dây chuyền này đã cấu thành nên một nghịch lý đặc biệt: các tín hiệu hòa dịu giúp giá dầu hạ nhiệt, giá dầu giảm kéo lạm phát đi xuống, lạm phát ổn định tạo điều kiện để Fed hạ lãi suất, và chính môi trường lãi suất thấp này lại là đòn bẩy tăng trưởng mạnh mẽ nhất cho giá vàng.
Đưa ra quan điểm về vấn đề này, các chuyên gia nghiên cứu từ sàn giao dịch tài sản số toàn cầu MEXC đánh giá rằng hiện tượng trên đã định hình một vị thế hoàn toàn mới của kim loại quý trong hệ thống tài chính đương đại. Các nhà phân tích tại đây nhận định: "Vàng đang chứng minh vai trò độc đáo của nó: vẫn tăng giá dù là tin xấu (chiến sự) hay tin tốt (hòa bình)".
Mặc dù vậy, tâm lý thận trọng vẫn đang hiện hữu ở nhiều tổ chức tài chính lớn. Tập đoàn tài chính đa quốc gia Citigroup của Mỹ mới đây đã quyết định hạ mức dự báo giá vàng trong kỳ hạn 3 tháng từ ngưỡng 4.300 USD xuống còn 4.000 USD/ounce, kèm theo lời lưu ý rằng các tác động tích cực từ yếu tố địa chính trị ổn định có thể sẽ không kéo dài.
Mô hình định giá của Citigroup chỉ ra rằng, để giữ vững được nền giá cao như hiện tại, thị trường toàn cầu cần phải hấp thụ một lượng nhu cầu vàng vật chất lên tới khoảng 900 tỷ USD mỗi năm — một quy mô dòng vốn cực kỳ lớn nếu so với mức trung bình chỉ dao động từ 250 đến 400 tỷ USD/năm trong suốt giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2024. Các chuyên gia phân tích cảnh báo thêm, nếu tuyến hải trình Hormuz tiếp tục bị gián đoạn kéo dài qua giai đoạn mùa hè, quy mô nhu cầu có thể bị thu hẹp xuống còn 700 đến 750 tỷ USD/năm, và khi đó giá vàng hoàn toàn có nguy cơ điều chỉnh sâu về vùng 3.500 USD/ounce.
Thêm vào đó, các chỉ số về áp lực giá cả vẫn đang là một ẩn số vô cùng phức tạp đối với các nhà đầu tư. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2026 của Mỹ đã ghi nhận mức tăng 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu lần đầu tiên chỉ số này vượt qua ngưỡng 4% kể từ thời điểm tháng 5/2023.
Bộ phận nghiên cứu TD Securities thuộc TD Bank Group — một trong những định chế tài chính có quy mô lớn nhất khu vực Bắc Mỹ và là đơn vị từng đưa ra dự báo chính xác về chỉ số CPI kể trên — đưa ra lời cảnh báo rằng chỉ số lạm phát lõi khó có khả năng giảm mạnh trong nửa cuối năm 2026. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc giá năng lượng duy trì ở mức cao và các hiệu ứng chuyển giá vào chi phí hàng hóa vẫn đang tiếp diễn trên thị trường.
Như vậy, ngay cả khi các bên tiến tới việc ký kết các văn bản đồng thuận chính thức, thị trường vàng quốc tế vẫn đang phải đối mặt với một cục diện đầy thách thức: vừa phải tìm cách chống đỡ trước áp lực tái cơ cấu danh mục ngắn hạn từ các định chế tài chính tại Phố Wall, vừa phải tự tìm lối đi trong bối cảnh các chỉ số lạm phát chưa có dấu hiệu hạ nhiệt như kỳ vọng. Đây rõ ràng là một bài toán phân bổ dòng tiền không hề đơn giản đối với giới đầu tư ở thời điểm hiện tại.
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 16/06/2026 |
