Cảnh báo cho các bà nội trợ: Một vật dụng trong bếp có thể âm thầm phát tán vi nhựa, gần như nhà nào cũng có ít nhất một chiếc
Các chuyên gia cho rằng việc giảm sử dụng những sản phẩm không thực sự cần thiết có thể giúp hạn chế nguy cơ phơi nhiễm PFAS và vi nhựa trong cuộc sống hằng ngày.
Những vật dụng quen thuộc trong gia đình như thớt nhựa, hộp nhựa đựng thực phẩm hay chai nước dùng hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng lại có thể là nguồn phát tán vi nhựa mà nhiều người không hề hay biết. Các chuyên gia cảnh báo, những hạt nhựa siêu nhỏ này có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua ăn uống, hô hấp và tích tụ theo thời gian, từ đó tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Hứa Điềm Duy (Đài Loan, Trung Quốc), trong bối cảnh nhựa đã trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống hiện đại, việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tiếp xúc với vi nhựa là điều gần như không thể. Tuy nhiên, mỗi người hoàn toàn có thể giảm đáng kể mức độ phơi nhiễm bằng cách thay đổi một số thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Thớt nhựa và hộp nhựa là nguồn phát tán vi nhựa phổ biến
Một trong những vật dụng được chuyên gia đặc biệt lưu ý là thớt nhựa. Trong quá trình sử dụng, nhất là khi thường xuyên cắt thái thực phẩm bằng dao sắc, bề mặt thớt sẽ dần bị mài mòn. Điều này khiến vô số hạt nhựa siêu nhỏ bong ra và có thể lẫn trực tiếp vào thực phẩm.
Không chỉ thớt nhựa, nhiều vật dụng quen thuộc trong nhà bếp cũng tiềm ẩn nguy cơ phát tán vi nhựa nếu sử dụng không đúng cách. Chẳng hạn như việc hâm nóng thức ăn bằng hộp nhựa trong lò vi sóng, đựng thực phẩm nóng trong túi nhựa hoặc sử dụng các loại bình nước nhựa trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, thói quen uống nước đóng chai thường xuyên cũng được cho là làm gia tăng nguy cơ hấp thụ vi nhựa vào cơ thể. Một số nghiên cứu trước đây từng phát hiện các hạt vi nhựa xuất hiện trong nhiều loại nước đóng chai phổ biến trên thị trường.
Vì vậy, chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên sử dụng hộp thủy tinh, đồ gốm sứ hoặc các vật liệu được đánh giá an toàn hơn khi bảo quản và hâm nóng thực phẩm, đặc biệt là các món ăn còn nóng.
Quần áo mặc hằng ngày cũng có thể phát sinh vi nhựa
Không chỉ xuất hiện trong nhà bếp, vi nhựa còn có thể bắt nguồn từ chính những bộ quần áo mà chúng ta mặc mỗi ngày.
Theo chuyên gia Hứa Điềm Duy, các loại vải tổng hợp như polyester, nylon hay acrylic liên tục giải phóng những sợi vi nhựa cực nhỏ trong quá trình mặc, giặt giũ và phơi khô. Những sợi siêu nhỏ này có thể phát tán vào không khí, nguồn nước và môi trường sống xung quanh.
Khi tồn tại trong môi trường, các hạt vi nhựa có khả năng đi vào chuỗi thực phẩm hoặc được con người hít phải trong quá trình sinh hoạt thường ngày.
Do đó, việc ưu tiên lựa chọn các chất liệu tự nhiên như cotton, lanh hoặc len không chỉ mang lại cảm giác thoải mái hơn khi sử dụng mà còn góp phần hạn chế lượng vi nhựa phát sinh ra môi trường.
Chảo chống dính cũ có thể tiềm ẩn nguy cơ từ hóa chất PFAS
Bên cạnh vi nhựa, chuyên gia cũng cảnh báo về nhóm hóa chất PFAS - thường được gọi là "hóa chất vĩnh cửu" vì khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường và khó bị phân hủy.
PFAS được sử dụng trong nhiều sản phẩm tiêu dùng nhằm tạo đặc tính chống dính, chống thấm hoặc chống bám bẩn. Trong nhà bếp, nhóm hóa chất này thường xuất hiện trong lớp phủ chống dính của một số loại nồi, chảo.
Nhiều nghiên cứu cho thấy PFAS có thể tích tụ trong cơ thể theo thời gian và tồn lưu trong môi trường trong thời gian dài. Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên kiểm tra tình trạng lớp chống dính của dụng cụ nấu nướng thường xuyên.
Đối với những chiếc chảo đã bong tróc hoặc sử dụng trong thời gian dài, người dùng có thể cân nhắc thay thế bằng các sản phẩm từ gang, inox hoặc gốm sứ chất lượng tốt nhằm giảm nguy cơ tiếp xúc với các hóa chất không mong muốn.
Đồ chống thấm, chống bám bẩn cũng cần được lưu ý
Không chỉ xuất hiện trong dụng cụ nấu ăn, PFAS còn được ứng dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm tiêu dùng để tạo khả năng chống nước, chống dầu mỡ hoặc chống bám bẩn.
Một số sản phẩm phổ biến có thể chứa lớp phủ liên quan đến PFAS gồm quần áo chống thấm nước, giày dép chống bẩn, túi xách chống nước và thảm trải sàn có khả năng chống bám bẩn.
Các chuyên gia cho rằng người tiêu dùng nên cân nhắc mức độ cần thiết trước khi lựa chọn những sản phẩm có các tính năng đặc biệt này. Việc hạn chế sử dụng khi không thực sự cần thiết có thể góp phần giảm nguy cơ phơi nhiễm hóa chất trong cuộc sống hằng ngày.
Những thay đổi nhỏ có thể tạo ra khác biệt lớn
Theo các chuyên gia, vi nhựa hiện đã xuất hiện trong môi trường đất, nước, không khí và chuỗi thực phẩm, vì vậy việc tránh tiếp xúc hoàn toàn gần như không khả thi.
Tuy nhiên, mỗi người vẫn có thể chủ động giảm lượng vi nhựa đi vào cơ thể bằng những thay đổi đơn giản như hạn chế sử dụng nhựa khi đựng thực phẩm nóng, giảm uống nước đóng chai, ưu tiên vật liệu tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày và lựa chọn các dụng cụ nhà bếp an toàn hơn.
Dù là những thay đổi nhỏ, nhưng khi được duy trì lâu dài, chúng có thể góp phần giảm đáng kể nguy cơ phơi nhiễm vi nhựa và các hóa chất liên quan, từ đó hỗ trợ bảo vệ sức khỏe cho bản thân và các thành viên trong gia đình.
Tác giả: Phương Thảo
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ (Đăng 15/06/2026 | 08:35)
