Bùng nổ MXH: Cả nước tranh luận khi Steve Jobs vào đề Văn tốt nghiệp
Sáng ngày 11/6/2026, khoảng 1,2 triệu thí sinh đã hoàn thành môn Ngữ văn thi tốt nghiệp THPT. Đề thi gồm hai phần Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm). Trong đó, câu hỏi nghị luận xã hội (2 điểm) yêu cầu thí sinh trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"? dựa trên gợi dẫn về các tỷ phú công nghệ Mỹ đã nhanh chóng trở thành chủ đề gây băn khoăn và bàn luận sôi nổi.
Cụm từ "Steve Jobs" ngay sau đó đã đứng đầu danh mục thịnh hành của Google Việt Nam với hơn 200.000 lượt tìm kiếm trong bảy tiếng, đồng thời trở thành nội dung nổi bật trên mạng xã hội Threads.
3 điểm cốt lõi gây băn khoăn, tranh luận trong dư luận
Sau khi kết thúc môn thi, đề bài đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ phía học sinh, phụ huynh và các chuyên gia giáo dục:
1. Thách thức đối với thí sinh có hiểu biết hạn chế về nhân vật
Trên các diễn đàn học sinh, nhiều em bày tỏ bản thân "không biết Steve Jobs là ai". Thực tế trường thi ghi nhận trường hợp thí sinh Võ Minh Phương (trường THPT Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội) chỉ nhớ mang máng ông gắn với thương hiệu công nghệ nổi tiếng, thậm chí suýt viết nhầm ông là "cha đẻ Google" trước khi sửa lại thành "nhà sáng lập tiêu biểu".
Nhiều phụ huynh cũng lo lắng con mình sẽ mất điểm do hạn chế về kiến thức nền. Chị Trần Hương (Ninh Bình) chia sẻ rằng dù không phủ nhận sức ảnh hưởng của cựu chủ tịch Apple, nhưng thực tế ông đã qua đời 15 năm trước. Thầy Hồ Tấn Nguyên Minh (Tổ trưởng Ngữ văn trường THPT chuyên Lương Văn Chánh, Đắk Lắk) nhận định đề thi có bất cập khi chỉ giới thiệu tên ba nhân vật mà không giải thích họ là ai, gây khó khăn cho học sinh trong việc đưa ra giải pháp bồi dưỡng. Theo khảo sát của VnExpress tính đến 20h cùng ngày, khoảng 41% độc giả đánh giá đề thi này lạ lẫm với thí sinh.
2. Tranh luận về việc dùng hình mẫu nước ngoài và định nghĩa danh xưng
Dưới các bài đăng, dư luận băn khoăn về việc tại sao đề thi lại lấy một hình mẫu người nước ngoài để Việt Nam tìm kiếm thay vì lựa chọn một nhân tài của đất nước. Bên cạnh đó, câu hỏi cũng bị đánh giá là chưa rõ ràng do mỗi thí sinh sẽ có một cách hiểu khác nhau về nhân vật Steve Jobs.
3. Sơ sót về mặt thuật ngữ chuyên môn trong đề dẫn
Cả dư luận xã hội và các chuyên gia giáo dục đều chỉ ra một điểm chưa chính xác trong câu lệnh của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đề bài nêu ba nhân vật Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk gắn với các "phát minh công nghệ". Tuy nhiên, thực tế họ không phải là nhà phát minh, mà đóng vai trò là những người sáng lập và điều hành các tập đoàn công nghệ có sức ảnh hưởng lớn trên thế giới.
Giáo viên đánh giá tích cực: Đề mới mẻ và mang tính thời sự
Bất chấp những điểm còn tranh luận, các giáo viên Ngữ văn đánh giá đây là một đề thi mới mẻ, mang tính thời sự cao và phù hợp với bối cảnh đất nước đang hướng tới đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
-
Về bản chất vấn đề nghị luận: Thầy Nguyễn Trọng Trường (Nhóm trưởng chuyên môn Ngữ văn, trường THPT Phenika) và các giáo viên khẳng định các nhân vật trong đề dẫn chỉ là chất liệu chứ không phải trọng tâm. Cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" là một cách nói hình tượng để chỉ những con người có tài năng, sự sáng tạo, dám đổi mới và biết tạo ra giá trị công nghệ cho xã hội. Câu hỏi thực chất yêu cầu bàn luận về giải pháp bồi dưỡng, tạo điều kiện của đất nước cho những tài năng đó, chứ không yêu cầu kể về cuộc đời hay thân thế của Steve Jobs. Do đó, học sinh biết nhiều về nhân vật chưa chắc đã có điểm cao hơn.
-
Về khả năng làm bài của học sinh: Một giáo viên tại Hải Phòng phân tích, do đề bài đã cung cấp sẵn thông tin các nhân vật này "góp phần làm thay đổi thế giới", nên ngay cả khi không biết rõ về họ, thí sinh vẫn làm được bài. Học sinh chỉ cần tiếp cận họ dưới góc độ là biểu tượng của ý chí, đam mê, năng lực sáng tạo và bản lĩnh khởi nghiệp để "dám nghĩ lớn để làm việc lớn".
-
Về định hướng triển khai đoạn văn: Các giáo viên hướng dẫn thí sinh có thể chia nhóm giải pháp theo các chủ thể rõ ràng như gia đình, nhà trường, xã hội và bản thân để phân tích. Dù đề yêu cầu dung lượng khoảng 200 chữ, nhưng các bài làm dài khoảng 250-300 chữ vẫn được chấp nhận.
Dự đoán chung từ các thầy cô cho biết đề thi năm nay không dễ để thí sinh đạt điểm cao, phổ điểm môn Ngữ văn được dự kiến sẽ dao động chủ yếu trong khoảng từ 6,5 đến 7 điểm.
Học sinh TP HCM sau khi bài thi Văn tốt nghiệp THPT, trưa 11/6. Ảnh: Thanh Tùng
Nguồn: https://vnexpress.net/tranh-luan-de-van-hoi-ve-steve-jobs-vi-sao-5084664.html
