Bác sĩ khuyến cáo khi mẹ buộc gừng vào chân chữa ho, giữ ấm cho con vào mùa đông

Mẹo đắp gừng vào chân để trị ho, giữ ấm cho trẻ nhỏ được nhiều mẹ truyền tai nhau thực hiện, nhưng bác sĩ cảnh báo nguy cơ bỏng da và chậm trễ điều trị.

Thấy con trai 11 tháng tuổi húng hắng ho khi thời tiết chuyển lạnh, lo ngại việc sử dụng kháng sinh nên chị Trần Thu Hà (phường Long Biên, Hà Nội) làm theo mẹo được chia sẻ trên mạng xã hội, dùng gừng đắp vào lòng bàn chân trẻ. Tuy nhiên, sau 3 ngày áp dụng, bé xuất hiện tình trạng đỏ da, phồng rộp như bị bỏng.

Chị Hà cho biết, trước khi cho con đi ngủ, chị lấy 1-2 lát gừng đã sao khô, buộc vào hai gan bàn chân rồi đi tất kín cho bé. Chị thực hiện theo lời truyền miệng rằng cách làm này có thể giúp giữ ấm, tránh cảm lạnh và hỗ trợ giảm ho.

"Tưởng cách làm này sẽ hút hàn khí, làm ấm bàn chân, giúp con ngủ ngon và đỡ ho nên tôi áp dụng 3 ngày, nhưng đêm qua, thấy con liên tục quấy khóc, khó chịu, tôi tháo tất ra kiểm tra thì thấy lòng bàn chân con đỏ ửng, xuất hiện vết phồng rộp như bị bỏng", chị Hà nói.

Ảnh minh họa

Vì sao đắp gừng có thể khiến da trẻ bị phồng rộp?

ThS.BS Nguyễn Văn Lực, giảng viên Bộ môn Khí công dưỡng sinh - Xoa bóp bấm huyệt, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, cho biết trong y học cổ truyền, gừng tươi (sinh khương) có vị cay, tính ấm, tác dụng phát tán phong hàn và làm ấm kinh mạch.

Lòng bàn chân là vị trí của huyệt Dũng Tuyền, huyệt đầu tiên của kinh Thận, được xem là nơi duy trì dương khí cho cơ thể. Trên đồ hình phản xạ, khu vực này cũng tương ứng với vùng tuyến thượng thận và phổi.

Xót xa bé 8 tháng bị bỏng da phồng rộp đau đớn do đắp tỏi chữa bệnh
Ảnh minh họa

Vì vậy, theo quan niệm y học cổ truyền, việc sử dụng gừng có tính ấm tại gan bàn chân có thể hỗ trợ giữ ấm, lưu thông khí huyết và giảm ho nhẹ. Tuy nhiên, những tác dụng này chỉ có thể được xem xét khi thực hiện đúng cách, đúng đối tượng. Với trẻ nhỏ, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không tự ý áp dụng.

Theo BS Lực, các hoạt chất gingerol và shogaol tạo nên vị cay nóng của gừng có khả năng gây kích ứng mạnh. Trong khi đó, làn da trẻ nhỏ còn mỏng, hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện. Việc để dược liệu có tính nóng tiếp xúc trực tiếp với da trong nhiều giờ có thể gây viêm da tiếp xúc kích ứng, biểu hiện bằng tình trạng đỏ rát, phồng rộp.

"Muốn sử dụng các biện pháp y học cổ truyền để phòng và chữa bệnh cho con, cha mẹ nên đưa trẻ tới các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, bắt mạch và tư vấn phác đồ phù hợp với thể trạng, tuyệt đối không tự ý học theo các mẹo truyền miệng trên mạng xã hội", BS Lực khuyến cáo.

Đối với trẻ lớn hơn, nếu muốn giữ ấm bàn chân, phụ huynh có thể cân nhắc sử dụng một lượng nhỏ tinh dầu như tinh dầu tràm đã được pha loãng để xoa nhẹ nhàng. Tuy nhiên, cần lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và tránh để tinh dầu tiếp xúc với vùng da đang bị tổn thương.

Cẩn trọng khi tự chữa ho cho trẻ bằng mẹo dân gian

TS.BS Nguyễn Văn Khiêm, Trung tâm Miễn dịch - Dị ứng - Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết trong quá trình thăm khám, bác sĩ gặp không ít trường hợp trẻ nhập viện khi bệnh đã kéo dài.

Nguyên nhân thường xuất phát từ việc phụ huynh tự áp dụng các mẹo dân gian tại nhà hoặc tự mua thuốc cho trẻ sử dụng nhưng tình trạng không cải thiện. Trong số đó, có những trường hợp cha mẹ từng đắp gừng, tỏi lên lòng bàn chân, bụng hoặc vùng nách của con.

Theo TS.BS Khiêm, trẻ nhỏ là nhóm bệnh nhân đặc biệt do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khiến bệnh có thể diễn biến nhanh. Ho vốn là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể tống đờm dãi và dị vật ra khỏi đường thở. Nguyên nhân gây ho có thể liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có nhiễm virus hoặc vi khuẩn.

Do đó, các biện pháp tác động ngoài da không thể thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị y khoa.

*"Khi phụ huynh tự ý áp dụng các mẹo dân gian mà không có sự tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa dễ dẫn đến việc không tiên lượng được đúng tình trạng bệnh của trẻ, bỏ lỡ các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Với các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp, nếu đưa đến viện muộn, bệnh có thể diễn tiến nhanh sang viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng",* TS.BS Khiêm cảnh báo.

Để bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong những ngày thời tiết chuyển lạnh, phụ huynh nên cho con mặc quần áo đủ ấm, chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực và lưng. Tuy nhiên, không nên ủ trẻ quá kỹ khiến cơ thể ra nhiều mồ hôi, sau đó mồ hôi thấm ngược vào quần áo gây lạnh.

Cha mẹ cũng có thể sử dụng nước muối sinh lý phù hợp để vệ sinh mũi, giúp làm sạch dịch nhầy cho trẻ khi cần thiết.

Đặc biệt, nếu trẻ có biểu hiện ho kéo dài, sốt cao không hạ, thở nhanh, khò khè hoặc bỏ bú, phụ huynh cần đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, thay vì tiếp tục tự áp dụng các phương pháp truyền miệng tại nhà.

Mai Linh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 20/11/2026 | 10:25)