3 dấu hiệu bất thường khi đi vệ sinh cảnh báo gan đã tổn thương nghiêm trọng
Nhiều người chỉ chú ý đến các vấn đề về dạ dày hay thận khi phát hiện bất thường lúc đi vệ sinh mà bỏ qua nguy cơ từ gan. Theo một bác sĩ chuyên khoa gan mật, có 3 dấu hiệu xuất hiện trong quá trình bài tiết có thể là lời cảnh báo sớm cho tình trạng xơ gan - căn bệnh nguy hiểm thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
Gan là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể nhưng lại rất dễ bị bỏ quên cho đến khi bệnh tiến triển nặng. Theo bác sĩ chuyên khoa gan mật Yang Lihua (Hồ Bắc, Trung Quốc), nhiều bệnh lý về gan, đặc biệt là xơ gan, thường diễn biến âm thầm nên rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu.
Trong cuộc sống hiện đại bận rộn, không ít người có thói quen bỏ qua những thay đổi nhỏ của cơ thể. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, chính những biểu hiện tưởng chừng đơn giản lại có thể là tín hiệu cảnh báo sức khỏe đáng lưu ý.
Bác sĩ Yang Lihua cho biết: “Xơ gan là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng của gan, trong đó mô gan bị tổn thương và dần dần thay thế bằng mô sẹo. Bệnh gây nhiều hậu quả nguy hiểm như suy gan, xuất huyết, cổ trướng, rối loạn tâm thần, phát triển thành ung thư gan suy giảm chức năng miễn dịch, dễ gây nhiễm trùng”.
Khi gan bị tổn thương kéo dài và tiến triển thành xơ gan, chức năng của cơ quan này sẽ suy giảm đáng kể. Hệ quả là cơ thể xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường, trong đó có những thay đổi dễ nhận thấy khi đi vệ sinh.
1. Nước tiểu sẫm màu kéo dài
Một trong những biểu hiện đầu tiên cần chú ý là sự thay đổi màu sắc của nước tiểu.
Thông thường, nước tiểu có màu vàng nhạt hoặc vàng trong. Tuy nhiên, nếu nước tiểu chuyển sang màu vàng đậm, màu trà đặc hoặc thậm chí ngả nâu trong thời gian dài thì đó có thể là dấu hiệu cho thấy gan đang gặp vấn đề.
Theo bác sĩ Yang, nguyên nhân liên quan đến bilirubin - một sắc tố được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu.
Bà giải thích: “Khi gan bị tổn thương, chức năng tế bào gan giảm sút, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa bilirubin. Khi gan không thể xử lý bilirubin bình thường, chất này sẽ đi vào máu và đào thải qua nước tiểu, khiến nước tiểu có màu sẫm hơn. Một số bệnh nhân bị xơ gan có thể nhận thấy màu nước tiểu ngày càng đậm hơn, từ vàng nhạt đến vàng đậm hoặc thậm chí màu nâu hoặc đỏ”.
Vì vậy, nếu tình trạng nước tiểu sẫm màu kéo dài dù không phải do mất nước hoặc sử dụng thực phẩm, thuốc làm đổi màu nước tiểu, người bệnh nên chủ động đi kiểm tra sức khỏe.
2. Phân nhạt màu bất thường
Không chỉ nước tiểu, màu sắc của phân cũng có thể phản ánh tình trạng hoạt động của gan và hệ thống đường mật.
Ở người khỏe mạnh, phân thường có màu nâu hoặc vàng nâu. Tuy nhiên, nếu phân chuyển sang màu trắng nhạt hoặc trắng như đất sét thì đây là dấu hiệu không nên xem nhẹ.
Theo bác sĩ Yang, hiện tượng này thường liên quan đến sự suy giảm quá trình bài tiết mật.
Gan có nhiệm vụ sản xuất dịch mật và đưa xuống ruột để hỗ trợ tiêu hóa thức ăn. Khi gan bị tổn thương nặng do xơ gan, khả năng sản xuất và vận chuyển mật sẽ bị ảnh hưởng.
Điều đó khiến lượng sắc tố mật đi vào ruột giảm đáng kể, làm màu sắc của phân trở nên nhạt hơn bình thường.
Các chuyên gia cho rằng đây là một trong những dấu hiệu tương đối đặc trưng của các bệnh lý gan mật, đặc biệt là xơ gan.
3. Tiêu chảy kéo dài không rõ nguyên nhân
Nhiều người cho rằng tiêu chảy chỉ liên quan đến các bệnh lý đường tiêu hóa như dạ dày hoặc ruột. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo gan đang gặp vấn đề.
Theo bác sĩ Yang: “Xơ gan có thể ảnh hưởng đến chức năng bình thường của ruột, dẫn đến kém hấp thu và tăng nhu động ruột, gây ra tiêu chảy. Một số bệnh nhân có thể nhầm tưởng rằng mình chỉ bị vấn đề về đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kéo dài và đi kèm với các triệu chứng khác như mệt mỏi, chán ăn, trướng bụng thì cần cảnh giác với khả năng xơ gan. Nhiều bệnh nhân bị xơ gan thường gặp tiêu chảy tái phát ở giai đoạn đầu, có thể diễn ra nhiều lần trong ngày với phân không định hình”.
Do đó, những trường hợp tiêu chảy dai dẳng, tái phát nhiều lần mà không xác định được nguyên nhân từ thực phẩm hoặc bệnh lý đường ruột cần được thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác.
Không nên chủ quan nhưng cũng không nên hoảng sợ
Bác sĩ Yang lưu ý rằng các dấu hiệu kể trên không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh gan hay xơ gan.
Trên thực tế, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu hoặc tiêu chảy kéo dài còn có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác nhau. Điều quan trọng là người bệnh không nên chủ quan bỏ qua nhưng cũng không nên quá lo lắng.
Khi nhận thấy cơ thể xuất hiện các biểu hiện bất thường kéo dài, việc cần làm là đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và xác định nguyên nhân chính xác.
Ngoài những bất thường khi đi vệ sinh, người mắc xơ gan còn có thể xuất hiện nhiều dấu hiệu đặc trưng khác. Các triệu chứng thường gặp bao gồm vàng da, vàng mắt, lòng bàn tay đỏ bất thường, nổi các mạch máu nhỏ hình mạng nhện trên da, bụng phình to do tích dịch, cơ thể dễ bầm tím hoặc chảy máu dù chỉ va chạm nhẹ.
Xơ gan là căn bệnh nguy hiểm nhưng thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Vì vậy, việc lắng nghe những thay đổi nhỏ của cơ thể, đặc biệt là các dấu hiệu xuất hiện hằng ngày trong sinh hoạt, có thể giúp phát hiện bệnh sớm hơn và giảm nguy cơ gặp phải những biến chứng nghiêm trọng về sau.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 19/6/2026 | 15h00)
