Quy định mới nhất về điều chỉnh giá bán lẻ điện: Người dân trên cả nước chú ý!

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 278/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về điều chỉnh và kiểm tra giá bán lẻ điện bình quân. Nghị định có hiệu lực từ ngày 9/7/2026, bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến quy trình tính toán, điều chỉnh giá điện và công tác thanh tra, giám sát.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 278/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định số 72/2025/NĐ-CP ngày 28/3/2025 về cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Văn bản mới chính thức có hiệu lực từ ngày 9/7/2026.

Theo quy định mới, việc xác định giá bán lẻ điện bình quân hằng năm được điều chỉnh tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 5. Căn cứ để tính toán gồm kế hoạch cung ứng và vận hành hệ thống điện của năm hiện hành (năm N) do Bộ Công Thương ban hành; số liệu chi phí sản xuất, kinh doanh điện thực tế của hai năm trước (năm N-2) do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cung cấp; cùng với kết quả ước tính vận hành của năm liền kề trước đó (năm N-1) trong trường hợp chưa có số liệu chính thức.

Trước ngày 25/1 hằng năm, EVN có trách nhiệm chủ động tính toán giá bán lẻ điện bình quân trên cơ sở các dữ liệu nêu trên và thực hiện các bước xử lý theo từng mức biên độ biến động được quy định.

Sau khi EVN hoàn thiện hồ sơ, Bộ Công Thương sẽ xem xét và có văn bản phản hồi trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ tài liệu. Chỉ sau khi được Bộ Công Thương chấp thuận bằng văn bản, EVN mới được ban hành quyết định điều chỉnh giá điện. Đồng thời, doanh nghiệp phải gửi báo cáo về Bộ trong vòng 5 ngày làm việc kể từ thời điểm mức giá mới được áp dụng.

Ngoài việc rà soát hằng năm, Nghị định 278/2026/NĐ-CP còn bổ sung cơ chế theo dõi và cập nhật biến động giá điện theo từng quý trong năm. Nội dung này được quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 6.

Theo đó, trước ngày 25 của tháng đầu tiên trong các quý II, III và IV, EVN phải tổng hợp sản lượng điện thương phẩm thực tế của quý trước, sản lượng cộng dồn từ đầu năm và dự báo cho các tháng còn lại trong năm.

Cùng với đó, doanh nghiệp phải cập nhật chi phí phát điện thực tế, bao gồm cả lượng điện mua từ các nhà máy cung cấp dịch vụ phụ trợ, đồng thời tổng hợp các khoản chi phát sinh chưa được đưa vào tính toán trước đó để xác định lại giá bán lẻ điện bình quân.

Sau khi hoàn tất việc tính toán, các trường hợp biến động giá trong năm, gồm giảm dưới 1%, tăng dưới 2% hoặc giảm từ 1% trở lên, tăng từ 2% đến dưới 5%, sẽ được xử lý theo đúng quy trình báo cáo, thẩm định và phê duyệt tương tự như cơ chế áp dụng đối với việc điều chỉnh giá điện hằng năm.

Bên cạnh việc sửa đổi cơ chế điều chỉnh giá, Nghị định mới cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và minh bạch hóa chi phí sản xuất, kinh doanh điện.

Theo quy định tại Điều 7, trước ngày 30/6 hằng năm, EVN phải gửi báo cáo về chi phí thực tế của các khâu trong năm trước cho Bộ Công Thương.

Trên cơ sở báo cáo này, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tiến hành thanh tra, kiểm tra toàn bộ các khoản chi phí. Trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương được phép thuê đơn vị tư vấn độc lập để thực hiện việc thẩm tra chi phí.

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là yêu cầu công khai kết quả kiểm tra chi phí của EVN nhằm nâng cao tính minh bạch trong quá trình điều hành giá điện.

Theo quy định, toàn bộ kết quả kiểm tra chi phí thực tế tại các khâu của EVN sẽ được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền phát hiện sai sót trong quá trình tính toán giá bán lẻ điện bình quân, EVN phải thực hiện việc cập nhật, bổ sung và bù trừ các số liệu liên quan trong các kỳ điều chỉnh giá điện tiếp theo theo đúng quy định.

Tác giả: Ngọc Phạm

Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 13/7/2026 | 10h39)