5 loại rau bị WHO liệt vào danh sách gây ung thư cao nhất, Việt Nam có cả 5 loại
Có những thực phẩm quen thuộc xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm gia đình nhưng ít người chú ý đến những rủi ro tiềm ẩn khi lựa chọn và chế biến. Đặc biệt, nếu bảo quản sai cách hoặc sử dụng không đúng, chúng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe mà nhiều người không ngờ tới.
Rau xanh và trái cây tươi là nguồn cung cấp chất xơ, vitamin cùng các chất chống oxy hóa dồi dào, góp phần hỗ trợ hệ tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng. Bởi vậy, nhóm thực phẩm này luôn được xem là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống lành mạnh.
Tuy nhiên, theo những cảnh báo được đề cập liên quan đến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một số món ăn chế biến từ rau củ quen thuộc có thể tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe nếu không được lựa chọn, chế biến hoặc sử dụng đúng cách. Đáng chú ý, đây đều là những thực phẩm dễ bắt gặp tại Việt Nam, thường xuyên xuất hiện trong bữa cơm của nhiều gia đình. Điều này khiến người tiêu dùng cần quan tâm hơn đến cách lựa chọn và sử dụng thực phẩm, đồng thời tìm hiểu kỹ nguồn thông tin khoa học trước những cảnh báo liên quan đến nguy cơ gây ung thư.
1. Giá đỗ không rễ
Những cọng giá đỗ trắng, thân mập và gần như không có rễ thường được nhiều người lựa chọn vì hình thức bắt mắt. Tuy nhiên, chỉ nhìn vào đặc điểm này chưa đủ để kết luận giá đỗ đã sử dụng hóa chất kích thích tăng trưởng hoặc không an toàn.
Điều người tiêu dùng cần quan tâm là nguồn gốc sản phẩm và quy trình sản xuất. Giá đỗ được trồng trong điều kiện không bảo đảm vệ sinh hoặc sử dụng hóa chất không đúng quy định có thể tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe. Việc rửa nhiều lần cũng không thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn mọi chất ô nhiễm nếu sản phẩm đã bị nhiễm hóa chất.
Vì vậy, nên mua giá đỗ tại những địa chỉ đáng tin cậy, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tránh sử dụng thực phẩm có dấu hiệu bất thường. Không nên mặc định rằng tất cả giá đỗ không rễ đều chứa hóa chất hoặc có khả năng gây ung thư.
2. Dưa muối chua
Dưa muối, cà muối là những món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Dù vậy, việc ăn thường xuyên với lượng lớn, đặc biệt là các loại rau củ muối mặn, có thể không có lợi cho sức khỏe.
Một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều rau củ muối và nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa, trong đó có ung thư dạ dày. Tuy nhiên, mối liên hệ này không đồng nghĩa cứ ăn dưa cà muối là sẽ mắc ung thư.
Hàm lượng muối cao là một trong những yếu tố đáng lưu ý. Bên cạnh đó, thực phẩm muối chua được chế biến hoặc bảo quản không đúng cách có thể bị nhiễm vi sinh vật gây hại.
Để hạn chế rủi ro, người tiêu dùng nên ăn với lượng vừa phải, tránh lạm dụng thực phẩm quá mặn và không sử dụng dưa cà có dấu hiệu hư hỏng, mốc hoặc mùi bất thường.
3. Măng tươi
Măng tươi là nguyên liệu phổ biến trong nhiều món ăn nhưng cần được sơ chế kỹ trước khi sử dụng. Một số loại măng chứa hợp chất cyanogenic glycoside, có thể giải phóng hydrogen cyanide (HCN) – chất độc gây ngộ độc nếu cơ thể hấp thụ ở mức nguy hiểm.
Nếu ăn măng chưa được xử lý đúng cách, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ ngộ độc. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào hàm lượng độc tố, lượng thực phẩm ăn vào và cách chế biến.
Măng tươi cần được bóc bỏ phần không ăn được, thái nhỏ, ngâm và luộc kỹ; nước luộc phải được đổ bỏ. Không nên ăn măng sống hoặc chủ quan với các sản phẩm măng không rõ nguồn gốc.
Điều cần nhấn mạnh là nguy cơ nổi bật của măng chứa độc tố tự nhiên nằm ở khả năng gây ngộ độc cấp tính, không phải cứ ăn măng là dẫn đến ung thư.
4. Khoai tây mọc mầm
Khoai tây để lâu, tiếp xúc với ánh sáng hoặc bảo quản không phù hợp có thể nảy mầm, đồng thời gia tăng hàm lượng glycoalkaloid tự nhiên, trong đó có solanine. Những chất này có thể gây ngộ độc khi được hấp thụ với lượng đáng kể.
Solanine tập trung nhiều ở phần mầm và củ khoai tây có màu xanh. Người ăn phải khoai tây chứa hàm lượng độc tố cao có thể gặp các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.
Vì thế, không nên sử dụng khoai tây đã mọc mầm, chuyển xanh hoặc có dấu hiệu hư hỏng. Cách bảo quản phù hợp là để khoai ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh sáng trực tiếp.
Hiện không có cơ sở để khẳng định khoai tây mọc mầm khiến nguy cơ ung thư gan tăng gấp 3,6 lần như một số thông tin lan truyền. Mối lo chính được xác lập rõ hơn là nguy cơ ngộ độc do độc tố tự nhiên.
5. Rau đã chế biến để qua đêm
Các loại rau như cải thìa, cải bó xôi và những loại rau xanh khác thường được khuyến khích bổ sung trong chế độ ăn. Tuy nhiên, sau khi nấu chín, chúng cần được bảo quản đúng cách để hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Không nên mặc định rằng rau họ cải hoặc cải bó xôi để qua đêm sẽ tự động sinh ra chất gây ung thư, hay việc hâm nóng khiến sắt trong rau tạo thành các gốc tự do nguy hiểm ở mức chắc chắn gây bệnh. Những khẳng định như vậy cần có bằng chứng khoa học cụ thể.
Điều quan trọng hơn là không để thức ăn đã nấu chín ở nhiệt độ phòng quá lâu. Nên cho phần thức ăn còn thừa vào hộp sạch, đậy kín và bảo quản trong tủ lạnh sớm; khi ăn lại, cần hâm nóng kỹ. Nếu rau có mùi lạ, nhớt hoặc dấu hiệu hư hỏng, nên bỏ đi thay vì cố sử dụng.
Nhìn chung, để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng nên ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chế biến đúng cách, hạn chế ăn quá mặn và tuân thủ nguyên tắc bảo quản. Không nên đánh đồng một thực phẩm có nguy cơ mất an toàn trong những điều kiện nhất định với việc thực phẩm đó chắc chắn gây ung thư.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 29/10/2026 | 15h20)
