Vụ điểm 10 Toán bất thường ở Tuyên Quang: Các bài thi nếu được xác định gian lận sẽ xử lý ra sao?
Vụ việc hàng trăm bài thi môn Toán đạt điểm rất cao tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đang được Bộ GD&ĐT và cơ quan công an tiếp tục điều tra, xác minh. Nếu kết quả thi được xác định có gian lận, không chỉ cán bộ vi phạm bị xử lý mà điểm thi của thí sinh liên quan cũng sẽ bị hủy theo quy định.
Sau khi xuất hiện những nghi vấn liên quan đến hơn 300 bài thi môn Toán của học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có điểm trung bình lên tới khoảng 9,6, trong đó có 145 bài đạt điểm tuyệt đối, cơ quan điều tra đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với một giáo viên của nhà trường để phục vụ công tác điều tra.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết qua kiểm tra ban đầu chưa phát hiện dấu hiệu bất thường ở các khâu in sao đề thi, vận chuyển, bảo quản đề và bài thi. Tuy nhiên, Bộ đã yêu cầu Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang tiếp tục làm rõ những nghi vấn, đặc biệt là công tác coi thi.
Trong khi chờ kết luận chính thức, nhiều người quan tâm nếu hàng trăm bài thi điểm 10 được xác định là kết quả của hành vi gian lận thì các thí sinh sẽ bị xử lý như thế nào để bảo đảm sự công bằng cho hơn 1,2 triệu thí sinh dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Bài học từ vụ gian lận thi cử năm 2018
Đây không phải lần đầu kỳ thi THPT xuất hiện dấu hiệu tiêu cực. Năm 2018, các vụ gian lận điểm thi tại Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình từng gây chấn động dư luận.
Tại Hà Giang, cơ quan chức năng phát hiện 114 thí sinh có điểm thi bị can thiệp, trong đó có trường hợp được nâng gần 30 điểm, nhiều em trở thành thủ khoa. Bộ GD&ĐT khi đó đã nhanh chóng thành lập tổ công tác kiểm tra, chấm thẩm định và trả lại điểm thật trước khi các thí sinh nhập học.
Trong khi đó, tại Sơn La và Hòa Bình, hành vi gian lận được thực hiện tinh vi hơn nên phải nhiều tháng sau kết quả chấm thẩm định mới được công bố. Có 64 thí sinh ở Hòa Bình và 44 thí sinh ở Sơn La bị phát hiện được nâng điểm.
Một số thí sinh chưa nhập học trong thời gian điều tra. Những trường hợp đã trúng tuyển đại học nhưng sau khi trả lại điểm thật không còn đủ điểm xét tuyển đều bị các trường hủy kết quả trúng tuyển hoặc buộc thôi học.
Nếu phát hiện gian lận, kết quả trúng tuyển cũng sẽ bị hủy
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Bộ GD&ĐT công bố điểm thi từ ngày 1/7. Từ ngày 2 đến 14/7 là thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học và trước ngày 13/8 các trường sẽ công bố kết quả trúng tuyển đợt một.
Theo quy định hiện hành, khi chưa có kết luận chính thức của cơ quan chức năng, thí sinh vẫn được đăng ký xét tuyển bình thường. Tuy nhiên, nếu sau đó cơ quan điều tra xác định có gian lận, toàn bộ kết quả thi liên quan sẽ bị hủy và nếu đã trúng tuyển đại học thì kết quả trúng tuyển cũng không còn giá trị.
Chuyên gia: Phải trả lại điểm thật cho thí sinh
Theo các chuyên gia, kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ đánh giá kết quả học tập mà còn là căn cứ quan trọng để tuyển sinh đại học. Mọi hành vi gian lận đều làm mất công bằng, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội của những thí sinh có năng lực thực sự.
Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cho rằng cơ quan điều tra sẽ phải làm rõ việc gian lận xảy ra ở khâu nào như coi thi, chấm thi, nhập điểm hay quản lý dữ liệu; đồng thời xác định động cơ của người vi phạm là vụ lợi hay mục đích khác để xử lý theo quy định.
“Trường hợp xác định có gian lận, kết quả thi không đúng với năng lực của thí sinh thì ngoài việc cán bộ tác động làm sai lệch kết quả thi sẽ bị xử lý hình sự theo điều 356 Bộ luật Hình sự, kết quả thi cũng sẽ bị hủy bỏ”, luật sư Cường cho biết.
Theo ông, điểm thi chỉ có giá trị khi phản ánh đúng năng lực của thí sinh. Nếu bất kỳ khâu nào trong quá trình tổ chức thi dẫn đến sai lệch kết quả thì điểm số đó sẽ không còn hiệu lực và người vi phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Luật sư cũng nhấn mạnh: “Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT thì những hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến làm sai lệch kết quả thi hoàn toàn có thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu thí sinh cũng có lỗi thì kết quả thi sẽ bị hủy bỏ để đảm bảo công bằng cho tất cả thí sinh khác trên toàn quốc.”
Quy chế thi quy định nhiều mức xử lý vi phạm
Theo Quy chế thi tốt nghiệp THPT, tùy mức độ vi phạm, thí sinh có thể bị khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ thi hoặc hủy kết quả.
Các lỗi nhẹ như nhìn bài hoặc trao đổi bài lần đầu sẽ bị khiển trách; tiếp tục vi phạm hoặc chép bài sẽ bị cảnh cáo. Trường hợp mang điện thoại, thiết bị thu phát thông tin, đưa đề thi ra ngoài, nhận lời giải từ bên ngoài, gây rối hoặc không chấp hành hướng dẫn của cán bộ coi thi sẽ bị đình chỉ thi và hủy toàn bộ kết quả kỳ thi.
Nếu hành vi có dấu hiệu phạm tội như giả mạo hồ sơ, thi hộ, nhờ người thi thay, gây rối, hành hung người làm nhiệm vụ hoặc sử dụng giấy chứng nhận kết quả thi không hợp pháp thì ngoài việc bị hủy kết quả thi, hồ sơ còn được chuyển cơ quan có thẩm quyền để xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 07/7/2026 | 8h40)
