Phát hiện nhiều xe tải Trung Quốc không người lái, từng liên tục di chuyển vào ban đêm sang Việt Nam, sở hữu nhiều công nghệ đặc biệt
Được trang bị radar laser LiDAR, camera cảm biến và công nghệ định vị Bắc Đẩu, đoàn xe tải tự hành của Trung Quốc có thể tự lập lộ trình, nhận diện chướng ngại vật và di chuyển qua các khu vực kiểm soát tại cửa khẩu. Việt Nam và Trung Quốc đang thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh, hướng tới vận hành phương tiện tự hành và thông quan hàng hóa liên tục 24 giờ.
Ngày 30/10/2025, Việt Nam và Trung Quốc thống nhất thí điểm xe tải tự hành AGV thông quan ban đêm tại khu vực cửa khẩu Tân Thanh (Việt Nam) - Pò Chài (Trung Quốc), thuộc khu vực đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa từ mốc 1088/2 đến mốc 1089. Thời gian thử nghiệm dự kiến kéo dài một tháng, từ 18h30 đến 20h hằng ngày.
Đến tối 10/11/2025, xe điện không người lái lần đầu chở hàng nhập khẩu qua biên giới Việt - Trung. Khi phương tiện vào địa phận Việt Nam, tài xế vẫn đi kèm để kiểm tra, xử lý thông số về quãng đường, dừng đỗ và thực hiện các thủ tục kiểm tra tại cửa khẩu dưới sự hướng dẫn của bộ đội biên phòng.
Ảnh minh họa
Đoàn xe có thể tự lập lộ trình, nhận diện chướng ngại vật
Theo Hiệp hội Cửa khẩu Trung Quốc, trong tháng 10/2025, tại Trung tâm điều khiển thông minh Vân Khống ở thành phố Bằng Tường, kỹ sư Thẩm Đình Huy sử dụng hệ thống điều phối xe đầu kéo không người lái để điều khiển từ xa các phương tiện thử nghiệm tại cửa khẩu thông minh Pò Chài - Tân Thanh.
Sau khi nhận lệnh từ nền tảng điều hành, xe đầu kéo có thể tự động tính toán tuyến đường tối ưu và di chuyển vào làn kiểm soát. Hệ thống thông minh thu thập thông tin phương tiện, đồng thời gửi yêu cầu kiểm tra, thông quan đến hệ thống hải quan.
Khi được phê duyệt, barie tự động nâng lên và lệnh thông quan được gửi lại cho phương tiện để tiếp tục di chuyển đến điểm tiếp theo. Theo mô hình này, quá trình vận hành được hệ thống tự động điều phối, giảm nhu cầu can thiệp trực tiếp của con người.
Đáng chú ý, mỗi xe được trang bị 3 radar laser LiDAR, 7 camera cảm biến và một radar siêu âm, cho phép nhận diện chướng ngại vật tĩnh và động ở phạm vi 360 độ. Hệ thống lái thông minh được thiết kế để xử lý những tình huống như vượt xe tại đoạn đường cong hoặc tránh vật cản.
Ông Trần Quốc Lượng, Giám đốc dự án tích hợp xe thuộc hệ thống xe tự hành và các hạng mục phụ trợ của cửa khẩu thông minh Pò Chài - Tân Thanh, cho biết dự án ứng dụng công nghệ 5G, định vị Bắc Đẩu và các giải pháp tích hợp.
Tại hiện trường, xe đầu kéo không người lái có thể kết nối với container dài 15 m, đi qua khu vực kiểm soát xuất nhập cảnh của hải quan và biên phòng, xuyên qua đường hầm dài hơn 600 m, đồng thời thực hiện thao tác lùi vào vị trí đỗ.
Hạ tầng cửa khẩu thông minh được đầu tư hàng trăm triệu nhân dân tệ
Cửa khẩu thông minh Pò Chài - Tân Thanh nằm ở phía tây bắc Trung tâm giám sát hàng hóa Pò Chài, có diện tích khoảng 176,48 mẫu Trung Quốc, với tổng vốn đầu tư khoảng 760 triệu nhân dân tệ (NDT).
Các hạng mục chính của dự án gồm tuyến đường chuyên dụng dành cho xe tự hành, hệ thống chỉ huy và điều phối cửa khẩu thông minh, phương tiện tự hành cùng những công trình phụ trợ.
Riêng tuyến đường chuyên dụng phía Trung Quốc dài khoảng 2.395 m, gồm đường bộ, cầu và hầm. Hệ thống hầm có hai ống riêng biệt, lần lượt dài khoảng 668 m và 715 m. Dự án còn có nền tảng kiểm tra thông minh, khu vực sạc và bảo dưỡng phương tiện, hạ tầng công nghệ thông tin cùng các nền tảng số phục vụ quản lý.
Trên cơ sở thống nhất xây dựng cửa khẩu thông minh, Việt Nam và Trung Quốc sẽ phối hợp phát triển tuyến đường chuyên dụng xuyên biên giới dành cho phương tiện tự hành, đồng thời xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu thông quan. Mục tiêu là tiến tới vận hành phương tiện tự hành 24 giờ liên tục, kết nối trực tiếp hoạt động tại hai bên cửa khẩu.
Trong giai đoạn thử nghiệm, doanh nghiệp vận tải có thể thực hiện phần lớn thủ tục trực tuyến thông qua Trung tâm người dùng Khu công viên thông minh. Doanh nghiệp đăng ký vận chuyển bằng xe đầu kéo không người lái, khai báo thông tin hàng hóa, tải danh sách hàng và tờ khai hải quan, sau đó theo dõi nhiệm vụ vận chuyển cũng như trạng thái phương tiện trên hệ thống.
Ông Vạn Quyền Bảo, Phó Giám đốc Phòng Kỹ thuật Công trình thuộc Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Thương mại Quốc tế Bằng Tường, cho biết sau khi chính thức vận hành, tuyến chuyên dụng Pò Chài - Tân Thanh có thể đạt năng lực thông quan 2.000 lượt xe mỗi ngày, hiệu quả kiểm tra tăng 100%.
Dự án đặt mục tiêu xây dựng mô hình “hai 24 giờ”: cửa khẩu Trung Quốc - Việt Nam vận hành thông quan 24 giờ bằng phương thức tự động hóa, không người lái; hàng hóa từ Quảng Tây đến các khu công nghiệp quanh Hà Nội có thể được vận chuyển trong vòng 24 giờ.
Lạng Sơn đẩy nhanh đề án cửa khẩu thông minh
Tại Việt Nam, Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh đang được tỉnh Lạng Sơn tiếp tục triển khai. Tại hội nghị Ban Chỉ đạo thực hiện đề án sáng 8/9/2026, tỉnh cho biết đang phối hợp với phía Quảng Tây về cơ sở pháp lý đối với phương tiện IGV/AGV, kết nối và chia sẻ dữ liệu, đồng thời xác định vị trí đường biên giới trên công trình giao thông kết nối cửa khẩu.
Đối với dự án mở rộng đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa tại khu vực mốc 1119-1120, từ 6 làn lên 14 làn, các hạng mục nền đường, móng đường và hệ thống cống cơ bản hoàn thành. Hạng mục điện chiếu sáng đã hoàn thành 22/24 móng cột. Giá trị thi công ước đạt 60/79 tỷ đồng, tương đương 75% giá trị hợp đồng; lũy kế giải ngân đạt 103/125 tỷ đồng. Theo nhiệm vụ được giao, dự án phấn đấu hoàn thành, bàn giao đưa vào khai thác trước ngày 30/9/2026.
Với dự án mở rộng đường chuyên dụng tại khu vực mốc 1088/2-1089, từ 4 làn lên 8 làn, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 7,7/7,8 ha, đạt 99%. Phần cầu đang thi công cọc khoan nhồi, thân trụ và mố cầu; phần đường tiếp tục triển khai đào đắp nền. Giá trị thực hiện lũy kế đạt khoảng 91,4/499,8 tỷ đồng, tương đương 18,3%; toàn bộ 100 tỷ đồng vốn được bố trí đã giải ngân.
Dự án Nhà làm việc liên ngành tại khu vực mốc 1088/2-1089 đang triển khai các hạng mục san nền, đường dây trung thế, nhà làm việc, xây kè và cấp nước. Một số hạng mục cơ bản hoàn thành, tổng giá trị xây lắp ước đạt 33/106 tỷ đồng, tương đương 31%; đã giải ngân toàn bộ 30 tỷ đồng vốn được bố trí.
Đối với các dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách, tại khu vực mốc 1088/2-1089, nhà đầu tư đang hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi phần điều chỉnh mở rộng, đồng thời triển khai số hóa quản lý, hệ thống khai báo từ xa, kết nối dữ liệu và các giải pháp công nghệ phục vụ vận hành. Tại khu vực mốc 1119-1120, nhà đầu tư đang lập hồ sơ nghiên cứu khả thi, thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch tổng mặt bằng và chuẩn bị điều kiện triển khai.
Tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về pháp lý và công nghệ
Theo báo cáo tại hội nghị, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp đang phối hợp hoàn thiện phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu, hạ tầng 5G Private, an toàn thông tin, quy trình hải quan, giám sát hàng hóa và vận hành phương tiện tự hành IGV/AGV.
Các đơn vị cũng xây dựng sổ tay hướng dẫn thủ tục, quy trình thông quan trên Nền tảng cửa khẩu số của tỉnh; chuẩn bị phương án bảo đảm an ninh mạng khi kết nối, liên thông cơ sở dữ liệu logistics, đồng thời xin ý kiến về cơ sở pháp lý và cơ chế quản lý phương tiện tự hành xuyên biên giới.
Tại hội nghị, các đại biểu phân tích những khó khăn trong quá trình triển khai và đề xuất giải pháp tháo gỡ, tập trung vào việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ 5G Private, xây dựng hồ sơ đề xuất cấp độ an toàn thông tin, hồ sơ phòng cháy chữa cháy, thiết kế quỹ đạo di chuyển của phương tiện IGV/AGV và kết nối dữ liệu với các hệ thống quản lý chuyên ngành cùng Nền tảng cửa khẩu số.
Phát biểu kết luận, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan, đơn vị và thành viên Ban Chỉ đạo. Một số kết quả được ghi nhận gồm việc xác định vị trí, tọa độ để cắm lại mốc 1120; Chính phủ ban hành Nghị định số 336/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định số 85/2019/NĐ-CP và Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 128/2026/TT-BTC, tạo cơ sở pháp lý để tỉnh tiếp tục triển khai đề án.
Để bảo đảm tiến độ, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo, thủ trưởng sở, ban, ngành, lực lượng chức năng và doanh nghiệp liên quan tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, với tinh thần “pháp lý đến đâu, chuẩn bị đến đó; khi đủ điều kiện có thể triển khai ngay”.
Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn được giao phát huy vai trò cơ quan thường trực, phối hợp với Sở Ngoại vụ và các lực lượng chức năng hoàn thiện nội dung, chuẩn bị tổ chức hội đàm nhằm thống nhất cơ sở pháp lý và quy trình vận hành thử nghiệm xe tự hành IGV tại khu vực mốc 1119-1120, phương thức chia sẻ dữ liệu, bảo đảm an ninh mạng và khả năng tương thích của hạ tầng công nghệ giữa hai bên.
