Người Việt thấp thỏm giữa bạo loạn ở Pháp
Lo người biểu tình quá khích đập phá trong các cuộc bạo loạn ở Paris và Lyon, nhiều chủ tiệm người Việt chỉ hé cửa đón khách, sơ tán tài sản.
Ngày 17/10, khi đang công tác tại Madrid, Tây Ban Nha, chị Hà Linh liên tục nhận được hình ảnh, video do nhân viên và hàng xóm gửi về từ tiệm làm móng rộng 35 m2 của gia đình ở trung tâm Paris.
Trên các tuyến phố quanh tiệm, nhiều người đập phá cửa hàng, đốt xe cộ và dùng xe đạp công cộng dựng rào chắn. Hàng loạt cửa hiệu phải đóng cửa, nhiều tiệm quần áo, giày dép lân cận bị đập vỡ kính, cướp hàng hóa.
"Nhìn cảnh tượng ấy mà lòng tôi như lửa đốt. Tôi lo vốn liếng và công sức gây dựng cửa tiệm suốt ba năm có thể mất trắng", người phụ nữ 34 tuổi, quê Hà Nội nói.
Người biểu tình tập trung trước hộp đêm Cối Xay Gió Đỏ - một trong số các biểu tượng của thành phố Paris. Ảnh: AFP
Làn sóng biểu tình tại Pháp bắt đầu từ tháng 9, khởi phát từ việc các nhóm học sinh phong tỏa trường học đòi cải thiện điều kiện giáo dục. Phong trào sau đó lan rộng khi các công đoàn và nhiều nhóm xã hội xuống đường phản đối giá nhiên liệu tăng, chi phí sinh hoạt đắt đỏ cùng sự suy giảm dịch vụ công.
Dù phần lớn cuộc tuần hành diễn ra ôn hòa, bạo loạn đã vượt tầm kiểm soát tại nhiều khu vực ở Paris, Marseille, Lyon và các đô thị lớn. Các nhóm mặc đồ đen, bịt mặt đốt xe, phóng hỏa tòa nhà và cướp bóc cửa hàng. Trong ngày cao điểm 17/10, khoảng 550.000-800.000 người xuống đường trên toàn quốc. Bộ Nội vụ Pháp cho biết lực lượng chức năng đã bắt hơn 2.500 người. Gần 1.000 cảnh sát và hiến binh bị thương trong các vụ đụng độ và hỏa hoạn quy mô lớn.
Chủ tịch Phòng Thương mại Pháp Alain Di Crescenzo cho biết tình trạng bạo lực đường phố đã ảnh hưởng đến hơn 2.000 cơ sở kinh doanh, gây thiệt hại hàng trăm triệu euro.
11 năm sống tại Pháp và từng chứng kiến nhiều cuộc biểu tình, chị Linh cho biết lần này áp lực lớn hơn vì cơ sở kinh doanh - nguồn thu nhập chính của gia đình - nằm ngay tâm điểm bạo loạn.
Gần ba năm trước, chị nghỉ việc ngành công nghệ thông tin, cùng chồng đầu tư 80.000-90.000 euro và vốn vay ngân hàng để mở tiệm làm móng tại trung tâm thủ đô. Mỗi tháng, chi phí thuê mặt bằng là 3.000 euro, chưa kể lương cho 4-6 nhân viên cùng các khoản thuế, phí vận hành.
Trong ngày 17/10, tiệm của chị Linh vẫn mở cửa đón những khách đã đặt lịch trước. Để phòng ngừa rủi ro, nhân viên kéo cửa cuốn xuống gần sát mặt đất, chỉ chừa một khe hở nhỏ để quan sát bên ngoài. "Khách đến phải đứng sát vào cửa để nhân viên nhìn thấy chân, xác nhận đúng người mới hé cửa cho vào rồi lập tức đóng sập xuống", chị Linh kể.
Bên trong tiệm, nhiều khách hàng sau khi làm móng xong không dám ra về ngay vì sợ chạm mặt đám đông quá khích trên phố. Tối cùng ngày, hàng loạt ga tàu điện ngầm đóng cửa và nhiều tuyến đường bị phong tỏa, nhân viên của tiệm phải đi bộ 3-4 km hoặc đi đường vòng hơn 10 km mới bắt được xe về nhà.
Dù cửa hàng không bị đập phá, việc kinh doanh của chị Linh chịu tác động trực tiếp. Từ đầu tháng 10, lượng khách giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái; riêng những ngày cuối tuần có bạo loạn, khách hủy lịch hẹn tới 50%. Ngoài nỗi lo an ninh, người dân Paris cũng bắt đầu cắt giảm chi tiêu cho các dịch vụ không thiết yếu.
"Trước đây khách quen thường quay lại sau mỗi ba tuần, nay giãn ra 5-6 tuần. Người Paris chuộng làm đẹp nhưng khi kinh tế và an ninh bất ổn, họ tính toán kỹ hơn trước mỗi khoản chi", chị Linh nói.
Anh Trần Doãn Hường, chủ nhà hàng món Việt tại thành phố Lyon, Pháp. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Cách Paris hơn 460 km, anh Trần Doãn Hường, 30 tuổi, chủ một nhà hàng món Việt tại thành phố Lyon, cũng phải thay đổi cách vận hành quán từ đầu tháng 10. 8 năm sống ở Pháp, đây là lần đầu anh thấy các cuộc xuống đường biến tướng thành đập phá tài sản diện rộng. Suốt ba tuần qua, khu vực trung tâm Lyon thường xuyên xuất hiện gạch đá, bom khói, ôtô bị đốt cháy và các trạm xe buýt vỡ nát.
Để bảo vệ bản thân, anh Hường luôn cảnh giác khi ra đường, chủ động đi vòng để tránh các điểm tập trung đông người. Điều khiến anh lo nhất là nhà hàng mở từ cuối năm 2024 bị đám đông quá khích tràn vào đập phá.
Trước tình trạng nhiều tiệm làm tóc, quán bar đến quán ăn bình dân bị tấn công ngẫu nhiên, anh quyết định di dời toàn bộ thiết bị, đồ đạc có giá trị ra khỏi quán mỗi khi hết giờ bán hàng.
Trong ngày cao điểm 17/10, anh Hường cho toàn bộ nhân viên nghỉ làm để đảm bảo an toàn, một mình đến quán trông coi tài sản và chỉ bán một số món ăn nhanh.
"Mỗi sáng đến mở cửa, thấy mặt bằng còn nguyên vẹn sau một đêm biểu tình tôi mới dám thở phào", anh Hường nói. Theo anh, bạo loạn cộng hưởng với giá xăng và sinh hoạt phí leo thang khiến người dân hạn chế ăn ngoài, làm doanh thu của quán giảm mạnh. Dự định mở thêm cơ sở mới của anh hiện phải tạm hoãn để khảo sát lại những khu vực xa trung tâm, ít xảy ra tuần hành. "Tôi chỉ mong nước Pháp sớm bình ổn để người dân yên tâm sinh sống, làm việc", anh nói.
Người biểu tình đập phá một văn phòng du lịch tại Lyon, Pháp ngày 17/10. Ảnh: AP
Không chỉ các chủ cơ sở kinh doanh, sinh hoạt của nhiều du học sinh Việt tại Pháp cũng bị xáo trộn. Ngọc Hân, sinh viên làm thêm tại một nhà hàng Việt ở Lyon, cho biết cô phải kiểm tra thông báo của hệ thống giao thông công cộng, lịch học của trường và bản đồ các điểm biểu tình vào mỗi buổi sáng trước khi ra khỏi nhà. Những ngày tàu điện ngừng chạy hoặc trường chuyển sang dạy trực tuyến, Hân ở nguyên trong phòng trọ.
Ba năm du học Pháp, lần đầu nữ sinh chứng kiến văn phòng du lịch thành phố (Office du Tourisme) bị phóng hỏa và nhiều cửa hàng quanh khu vực mình sống bị cướp phá. Quán ăn nơi Hân làm thêm chưa bị ảnh hưởng trực tiếp, song nhiều cửa hiệu lân cận đã phải đóng cửa hoặc thuê thêm nhân viên an ninh chốt chặn ở lối vào.
Ngày 18/10, lực lượng chức năng Pháp bắt đầu dọn dẹp các tuyến phố và khôi phục giao thông. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố sẽ xử lý nghiêm các cá nhân kích động bạo lực, đồng thời phân biệt rõ người biểu tình ôn hòa với các nhóm cướp phá.
Tuy nhiên, trước thông tin các cuộc biểu tình mới có thể tiếp tục nổ ra vào ngày 5/11, chị Hà Linh lại phải lên phương án che chắn cửa tiệm và sắp xếp lại ca làm việc cho nhân viên. Dù khu dân cư nơi gia đình chị đang sống cách trung tâm Paris khoảng 6 km khá yên tĩnh, vợ chồng chị đã bắt đầu bàn tính việc chuyển đến một thành phố khác.
"Tôi lo các con lớn lên trong môi trường bạo lực đường phố và một đợt đập phá có thể cuốn sạch nguồn sống của cả gia đình. Từng nghĩ sẽ gắn bó lâu dài với Paris, nhưng giờ chúng tôi phải tính đường khác", chị Linh nói.
Theo báo VnExpress (Đăng 20/10/2026, 09:05)
