Kế toán 13 năm "quên" thu tiền ăn trưa của học sinh, phải cùng Hiệu trưởng tự bỏ tiền túi 7,7 tỷ đồng bù quỹ
Một trường tiểu học công lập tại thành phố Kizugawa, Nhật Bản, để xảy ra tình trạng thiếu hụt khoảng 54 triệu yên từ năm học 2012 do các khoản thu của phụ huynh không được thu đầy đủ.
Đáng chú ý, thay vì báo cáo sự việc lên cấp trên, nhân viên hành chính phụ trách kế toán và hiệu trưởng đã nhiều lần sử dụng tiền cá nhân để bù đắp, với tổng số tiền khoảng 46 triệu yên.
Khoản thu bị bỏ quên suốt hơn một thập kỷ
Theo thông tin do Ủy ban Giáo dục thành phố Kizugawa công bố ngày 2/11, khoản thiếu hụt tài chính tại một trường tiểu học công lập trên địa bàn lên tới khoảng 54 triệu yên, tương đương hơn 9 tỷ đồng. Tình trạng này bắt nguồn từ việc nhân viên hành chính phụ trách kế toán không thực hiện đầy đủ quy trình thu các khoản tiền phụ huynh chưa thanh toán.
Các khoản thu của trường gồm tiền ăn trưa, tài liệu học tập, phí tham quan và những khoản phục vụ hoạt động giáo dục. Hằng tháng, nhà trường thực hiện thu tiền thông qua hình thức trích trực tiếp từ tài khoản ngân hàng của phụ huynh. Tuy nhiên, khi giao dịch không thành công, nhân viên phụ trách đã không rà soát đầy đủ những trường hợp còn nợ, đồng thời không gửi yêu cầu nhắc thanh toán theo quy định.
Theo kết quả điều tra của cơ quan giáo dục địa phương, nhân viên này bắt đầu làm việc tại trường từ năm học 2012, đảm nhiệm công tác kế toán cho đến khi nghỉ hưu vào tháng 3/2025. Trong suốt thời gian đó, các khoản thu chưa được thanh toán không được xử lý triệt để, khiến nhà trường gặp khó khăn trong việc thanh toán cho những đơn vị cung cấp dịch vụ bên ngoài.
Sự việc chỉ được phát hiện vào tháng 6/2026, sau khi trung tâm cung cấp suất ăn học đường thông báo với cơ quan giáo dục thành phố về việc trường chưa thanh toán tiền ăn trưa của năm học 2025.
Từ thông tin này, Ủy ban Giáo dục thành phố tiến hành kiểm tra và phát hiện tình trạng thiếu hụt tài chính kéo dài, cùng những sai sót trong quy trình quản lý, thu và hạch toán các khoản tiền tại trường.
Đáng chú ý, thay vì báo cáo sự việc lên cấp quản lý, nhân viên hành chính và hiệu trưởng đã nhiều lần lấy tiền cá nhân để bù vào tài khoản của nhà trường.
Theo thông tin được Kansai TV (Kansai Television) công bố ngày 4/11, tổng số tiền hai người tự bỏ ra để bù đắp khoản thiếu hụt vào khoảng 46 triệu yên, tương đương gần 7,7 tỷ đồng. Trong đó, cựu nhân viên hành chính đã chi khoảng 20 triệu yên, còn hiệu trưởng bỏ ra khoảng 26 triệu yên.
Cụ thể, cựu nhân viên hành chính sử dụng tiền riêng để bù đắp trong khoảng 5 năm, trong khi hiệu trưởng bắt đầu thực hiện việc này khoảng 2 năm trước. Hiện nhân viên kế toán đã nghỉ hưu, còn hiệu trưởng vẫn phải tiếp tục chịu trách nhiệm đối với khoản thiếu hụt chưa được thanh toán.
Sau khi trừ số tiền hai người đã tự bỏ ra, nhà trường vẫn còn khoảng 8 triệu yên chưa được bù đắp. Ủy ban Giáo dục thành phố cho biết sẽ yêu cầu hiệu trưởng tiếp tục thanh toán khoản này do người đứng đầu nhà trường có trách nhiệm quản lý, giám sát hoạt động tài chính.
Hiệu trưởng biết sự việc nhưng không báo cáo vì "không muốn làm lớn chuyện"
Một trong những chi tiết đáng chú ý của vụ việc là cách hiệu trưởng xử lý khi phát hiện tình trạng thiếu hụt tài chính tại trường.
Theo cơ quan giáo dục địa phương, hiệu trưởng đã biết về vấn đề này từ năm 2024 nhưng không báo cáo lên Ủy ban Giáo dục thành phố. Thay vào đó, người đứng đầu nhà trường tiếp tục dùng tiền cá nhân để bù đắp các khoản còn thiếu, với mục đích duy trì hoạt động bình thường và tránh để sự việc trở nên nghiêm trọng.
Giải thích với cơ quan chức năng, hiệu trưởng cho biết: "Tôi không muốn làm lớn chuyện".
Ảnh minh họa
Trong khi đó, cựu nhân viên hành chính thừa nhận đã không thể xử lý công việc một cách phù hợp.
Theo quy định được cơ quan giáo dục địa phương giải thích, khi phát sinh khoản thu chưa được thanh toán, nhà trường phải xác định những gia đình còn nợ và thực hiện các thủ tục yêu cầu thanh toán. Với những hộ gặp khó khăn về kinh tế, học sinh có thể được xem xét hỗ trợ thông qua chính sách trợ cấp giáo dục.
Kết quả điều tra được công bố không phát hiện dấu hiệu các khoản tiền bị sử dụng sai mục đích cá nhân. Dù vậy, việc để tình trạng không thu được tiền kéo dài trong nhiều năm, đồng thời che giấu khoản thiếu hụt bằng cách sử dụng tiền riêng để bù đắp, đã cho thấy những bất cập đáng kể trong công tác quản lý tài chính của nhà trường.
Sau vụ việc, thành phố Kizugawa cho biết sẽ tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động quản lý các khoản thu tại trường học. Theo kế hoạch, từ năm tài khóa 2027, địa phương sẽ chuyển việc quản lý tiền ăn trưa sang hình thức kế toán công. Thành phố cũng dự kiến triển khai hệ thống quản lý tiền ăn trưa từ năm tài khóa 2028 nhằm nâng cao tính minh bạch, đồng thời hạn chế nguy cơ xảy ra những sai sót tương tự.
Hoàng Anh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 16:55, 09/11/2026)
