Loạt mẹ bỉm sữa "tự hào" vì cho con bú đến 9 tuổi, chuyên gia tâm lý nhận định: "Đây là hành vi ảnh hưởng lệch lạc đến tiến trình trưởng thành của trẻ"

Những bà mẹ này "khoe thành tích" cho con b.ú lâu và còn khuyên những người mẹ khác cũng nên học theo mình. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, h.ành v.i này g.ây ả.nh h.ưởng t.iêu c.ực đến sự phát triển của trẻ.

Sữa mẹ là tốt nhất với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đúng vậy, không thể phủ nhận những điều kỳ diệu mà sữa mẹ mang đến cho trẻ, cả về sức khỏe, thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên gần đây, một số bà mẹ đang có xu hướng "thần thánh hóa" sữa mẹ, cụ thể thay vì cho con b.ú đến 2 hoặc 3 tuổi thì những bà mẹ này tích cực k.huyên mọi người nên cho con b.ú càng lâu càng tốt, thậm chí là khi trẻ đã 8, 9 tuổi. 

Việc nuôi con bằng sữa mẹ đến năm bao nhiêu tuổi là thuộc vào q.uyền của người mẹ, và tất nhiên chúng ta không có q.uyền p.hán x.ét, tuy vậy, nếu sự "c.uồng" quá mức này lại g.ây ả.nh h.ưởng tới t.âm l.ý, tính cách của trẻ và cả những người mẹ không có sữa... thì nó lại là một câu chuyện đáng để bàn tới. 

Hai trong số nhiều người mẹ "c.ổ x.úy" cho việc b.ú mẹ càng lâu càng tốt. 

Tiến sĩ, chuyên gia giáo dục Vũ Thu Hương: "Cho trẻ c.ai sữa muộn đồng nghĩa với việc để lại quá nhiều hậu quả khi trưởng thành"

Trao đổi về vấn đề này, Tiến sĩ Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên khoa Giáo dục Tiểu học, Đại học Sư phạm Hà Nội đồng thời là một chuyên gia giáo dục cho biết: "Trẻ nhỏ, cũng như mọi s.inh v.ật non mới sinh, đều cần sự trợ giúp của cha mẹ. Đó là b.ú m.ớm, đó là chăm bẵm. Loài người là động vật y.ếu ớ.t nhất sau khi ra đời. Con người m.ất ít nhất là 2 năm để có thể làm mọi việc như 1 người bình thường như ăn, uống, đi lại. Sự phụ thuộc này là chắc chắn. Tuy nhiên, để 1 đứa trẻ trưởng thành, các con không chỉ trở thành 1 con người sinh vật tự lo được mà cần học các nề nếp quy tắc của con người (khác xa các loài động vật).

Vì thế, để trưởng thành, các con cần học hỏi rất nhiều. Việc cho con ti mẹ sau 2 tuổi không đem lại nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho trẻ vì lúc này cơ thể con đã lớn, con cần nhiều hơn rất nhiều những gì sữa mẹ cung cấp.

Tiến sĩ, chuyên gia giáo dục Vũ Thu Hương

Việc con vẫn t.i mẹ sẽ khiến mức ăn của con s.uy g.iảm vì cơ thể con phụ thuộc vào sữa mẹ. Do vậy, con có thể sẽ nhận lượng dinh dưỡng ít hơn mức cần thiết, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của con.

Ngoài ra, việc t.i mẹ sau 2 tuổi sẽ khiến con phụ thuộc vào mẹ, ả.nh h.ưởng n.ghiêm t.rọng đến quá trình tự lập của trẻ. Trẻ sẽ không nhận thức được việc b.ắt b.uộc phải tự làm mọi thứ để chuẩn bị cho cuộc sống độc lập về sau. Việc giáo dục trẻ sẽ khó khăn hơn nhiều so với các bạn đã c.ai sữa.

Bên cạnh đó, khi con liên tục tiếp xúc với p.hần c.ơ t.hể n.hạy c.ảm của mẹ, một vấn đề sẽ n.ảy s.inh là các con sẽ không nhận diện được các v.ùng c.ấm trên cơ thể. Các con sẽ dễ dàng bị d.âm ô., x.âm h.ại hơn bạn bè. Các con sẽ dễ k.hoe c.ơ t.hể hơn bạn bè. Các con cũng có thể sẽ phát triển không phù hợp với g.iới t.ính. Tất cả các h.ậu q.uả đó sẽ khiến con gặp nhiều khó khăn khi trưởng thành. Vì thế, đứa trẻ cần được c.ai sữa trước 2 tuổi".

Chuyên gia tâm lý Lê Khanh: "Việc cho con trên 3 tuổi b.ú mẹ cũng không phải là một h.ành v.i đáng l.ên á.n mà ngược lại, đó là một hành vi đ.áng... t.hương"

Trao đổi về vấn đề trên, chuyên gia tư vấn tâm lý Lê Khanh - Phòng Tư Vấn Tâm lý – Gia Đình và Trẻ em nhận định như sau:

"Khoa học đã chứng minh, hoạt động cho con b.ú ngoài việc cung cấp nguồn dinh dưỡng cho con, còn là thời điểm hay cách thức để có thể thiết lập được mối quan hệ g.ắn bó. mẹ - con một cách hiệu quả nhất. Nghiên cứu của Jonh Bowlby (1907-1990) là nhà phân tâm học người Anh, đưa ra thuyết g.ắn b.ó giữa trẻ nhỏ và người chăm sóc hay còn gọi là thuyết về mối quan hệ mẹ - con sớm cho thấy, nếu được quan tâm chăm sóc, ô.m ấ.p v.uốt v.e cho b.ú trong những năm đầu của cuộc sống, thì trẻ sẽ được p.hát t.riển hài hòa về nhiều mặt.

Tại sao việc cho b.ú lại được xem là b.iện p.háp hay cách thức tốt nhất để tạo nên mối quan hệ g.ắn b.ó giữa mẹ và con – Nếu không cho con b.ú, mà chỉ cho con ăn qua việc b.ú bình, nhưng vẫn có sự ô.m ấ.p v.uốt v.e, đứa trẻ có p.hát t.riển tốt không? Dĩ nhiên là trẻ vẫn phát triển chỉ trừ khi việc cho b.ú được tiến hành với thái độ t.hờ ơ, thiếu vắng sự ô.m ấ.p, dỗ dành và người cho b.ú không phải là mẹ. Điều này cũng có thể xảy ra ngay cả khi người mẹ cho con b.ú với thái độ m.iễn c.ưỡng, khó chịu hay đang buồn phiền, lo lắng... Như vậy chính sự â.u y.ếm, v.uốt v.e và kèm theo cả những lời lẽ nhẹ nhàng, vui vẻ mới là yếu tố quan trọng trong việc thiết lập được mối quan hệ g.ắn b.ó mẹ con, chứ không phải chỉ do nguồn sữa hay do hành động cho con b.ú!

Tuy nhiên, việc cho con b.ú t.rực t.iếp được đ.ánh g.iá cao hơn việc cho b.ú bình, cho dù có sự â.u y.ếm, v.uốt v.e đi kèm. Bởi vì khi đứa trẻ được người mẹ â.u y.ếm, ô.m trong l.òng khi cho b.ú, người mẹ không chỉ nuôi dưỡng n.hu c.ầu về t.hể c.hất, mà còn đáp ứng cả những n.hu c.ầu về cảm xúc và cả s.ự h.am m.uốn c.hiếm h.ữu về mặt vô thức trong tâm lý của đứa trẻ.

C.ảm g.iác đầu tiên khi được ô.m ấ.p, v.uốt v.e đó là c.ảm g.iác được a.n t.oàn, sau đó là các c.ảm x.úc về m.ặt g.iác q.uan, b.àn t.ay được v.uốt v.e, s.ờ c.hạm, m.ôi mi.ệng được m.ơn t.rớn, m.ũi được thưởng thức những mùi hương từ d.a t.hịt và có thể cả m.ắt, cả t.ai... đều được những t.ác đ.ộng t.ràn đ.ầy y.êu t.hương, p.hấn k.hích đem lại một c.ảm g.iác t.hỏa m.ãn t.rọn v.ẹn.

Chính những cảm xúc đa dạng đó là tạo nên một sự liên kết, g.ắn b.ó c.hặt c.hẽ giữa mẹ và con mà không mối quan hệ nào có thể thay thế được, cũng không có sự g.ắn b.ó nào mạnh mẽ hơn. Chính vì thế mà có những quan điểm c.ổ x.úy cho việc nuôi con bằng sữa mẹ kéo dài trong nhiều năm, thậm chí ngay cả khi trẻ đã lên 6, 7 tuổi... Có người mẹ vẫn xem việc cho con b.ú như một cách thức để duy trì mối quan hệ mẹ con và đáp ứng được những n.hu c.ầu cảm xúc của cả mẹ lẫn con chứ không chỉ là n.hu c.ầu dinh dưỡng. Điều này có đúng hay có tốt không?

Chuyên gia tâm lý Lê Khanh

Chúng ta biết rằng, con người là một s.inh v.ật xã hội – sự g.ắn b.ó mẹ và con chỉ là một y.ếu t.ố cần thiết trong giai đoạn mà đứa trẻ chưa h.oàn t.hiện về mặt p.hát t.riển các mối quan hệ bên ngoài, từ cơ thể đến tư duy, từ n.hu c.ầu thể chất đến tinh thần. Khi đứa trẻ chập chững biết đi cho đến khi thành thạo trong việc di chuyển, thì những bước chân và sự phá.t t.riển của đôi tay, giúp trẻ bắt đầu việc r.ời k.hỏi lòng mẹ để khám phá thế giới.

Thế rồi khi trẻ bước vào lứa tuổi lên 3, giai đoạn mà ta gọi là "k.hủng h.oảng tuổi lên 3" chính là những y.ếu t.ố t.húc đ.ẩy để đứa trẻ bắt đầu có sự nhận thức về bản thân khi luôn miệng nói không – luôn có những c.hống đ.ối và những câu hỏi về mọi chuyện. Trẻ bắt đầu có ý thức về cái Tôi – cái nhân cách của chính mình và sự hiện hữu của b.ản t.hể trong không gian - Thì đến lúc đó, việc "đ.eo b.ám" hay g.ắn b.ó với người mẹ qua việc cho b.ú, đã không giúp gì cho trẻ p.hát t.riển thêm, mà ngược lại còn có h.ại cho khả năng t.ự c.hủ của trẻ. Trong giai đoạn này thì chính việc cho đứa trẻ rời khỏi sự c.hiều c.huộng, ô.m ấ.p, làm hộ... bằng những hoạt động t.ự c.hủ, tự quyết định và tự chịu t.rách n.hiệm, mới là cách thể hiện lòng yêu thương.

Người mẹ vẫn có thể thực hiện việc ô.m ấ.p, v.uốt v.e và nói với con những lời yêu thương khi chơi đùa và chăm sóc con chứ không nhất thiết là cứ phải cho con b.ú mới là tạo sự g.ắn b.ó, quan tâm hay yêu thương, để đem lại sự bình yên cho con.

Những người p.hê p.hán việc cho con b.ú khi con trên 3 tuổi thì lại đem y.ếu t.ố đ.ạo đ.ức khi gắn kết việc cho b.ú giống như một h.ành v.i k.í.ch t.h.ích n.hu c.ầu t.ình d.ục ở trẻ em. Thực ra, ngay cả những h.ành v.i b.ị p.hê p.hán n.ặng n.ề, b.ị c.ấm đ.oán và khiến cho nhiều bố mẹ l.o l.ắng nhất là hành động "t.ự s.ướng" ở trẻ em khi trẻ s.ờ s.oạng hay c.ọ s.át b.ộ p.hận s.inh d.ục, cũng không nên nhìn dưới góc độ đạo đức để c.ấm đ.oán hay b.uộc t.ội, khi xem nó có tác dụng giống với h.ành v.i của người lớn. Ở trẻ em thì đó chỉ là n.hu c.ầu về tình cảm, cần có sự quan tâm, cần được an ủi và nó đáp ứng sự tò mò với một số k.ích th.ích do h.ành v.i đó đem lại. Nếu được quan tâm, chăm sóc và đáp ứng nhu cầu tình cảm, thì các h.ành v.i đó sẽ qua đi một cách nhẹ nhàng, hay nếu có thì cũng không ảnh hưởng gì đến sự phát triển về sức khỏe và n.hân c.ách của trẻ.   

Việc cho con trên 3 tuổi b.ú mẹ cũng không phải là một h.ành v.i đ.áng l.ên á.n mà ngược lại, đó là một h.ành v.i đ.áng... t.hương! Bởi vì tuy nó đem lại cảm xúc cho mẹ và con, nhưng nó lại tạo nên một sự l.ệ t.huộc, con sẽ khó có sự trưởng thành, tự lập về mặt nhận thức, hễ có chuyện gì là chạy về tìm đến "vòng tay mẹ" mà không dám đương đầu hay chấp nhận. Người mẹ cũng trở nên phụ thuộc vào con, không dám t.ừ c.hối những yêu cầu, hay có khi còn chấp nhận cả những m.ệnh l.ệnh v.ô l.ý của đứa trẻ.

Việc không tạo được m.ối q.uan h.ệ g.ắn b.ó mẹ - con sẽ đem lại những h.ệ q.uả cho khả năng phát triển của trẻ, thì việc kéo dài những hoạt động g.ắn b.ó, cụ thể là qua việc cho con b.ú khi con đã trên 3 tuổi cũng là một điều đem lại những ảnh hưởng l.ệch l.ạc trong tiến trình trưởng thành của đứa trẻ. Chúng ta phải biết cách "ôm lấy" đứa con để tạo cảm giác an toàn cho trẻ, nhưng cũng phải biết cách "đ.ẩy r.a" với đứa con để trẻ có thể phát triển khả năng tự chủ của chính mình".